Κλιματική αλλαγή και υπερθέρμανση του πλανήτη

Ο όρος κλιματική αλλαγή αναφέρεται στην αλλαγή του κλίματος του πλανήτη από φυσικούς και ανθρώπινους παράγοντες, ενώ η υπερθέρμανση του πλανήτη (Global Warming) αναφέρεται μόνο στον ανθρώπινο παράγοντα. Η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά 0,75°C τον τελευταίο αιώνα και αναμένεται περαιτέρω αύξησή της. Είναι πάρα πολύ πιθανό η ανθρώπινη δραστηριότητα να έχει προκαλέσει μια σημαντική αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας από το 1750», όπου το ‘πάρα πολύ πιθανό’ δηλώνει πιθανότητα μεγαλύτερη του 95%. • Το 2001, η Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ (U.S. National Academy of Sciences) εκδίδει μία έκθεση υποστηρίζοντας τα συμπεράσματα του IPCC σχετικά με τις αιτίες της κλιματικής αλλαγής. • Το 2006, η Κλιματική Επιτροπή του ΟΗΕ (U.N. Climate Panel) αναφέρει ότι «η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας, το λιώσιμο των πάγων και η αύξηση της στάθμης της θάλασσας είναι αποτέλεσμα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων». ΑΡΑ: Δεν υπάρχουν πλέον αμφιβολίες για αυτό που συμβαίνει.

Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή – IPCC Τα μέλη του IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) αποτελούνται από 350 εκπροσώπους διαφόρων κυβερνήσεων και ειδικούς στην κλιματική αλλαγή. Για την τελευταία έκθεση του IPCC συνέβαλαν άνθρωποι από 130 χώρες. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονταν περισσότεροι από 2.500 επιστήμονες και περίπου 1.250 συγγραφείς. Η οργάνωση ιδρύθηκε το 1988 από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Το 2007 το IPCC μοιράστηκε το Νόμπελ Ειρήνης με τον Al Gore. Τι προκαλεί την υπερθέρμανση του πλανήτη; Το IPCC συμπεραίνει ότι: «Η αύξηση των ‘αερίων του θερμοκηπίου’ που προκαλούνται από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η κατανάλωση καυσίμων και η αποψίλωση των δασών, ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης της θερμοκρασίας μετά το μέσο του 20ου αιώνα». Τα αέρια του θερμοκηπίου Υπάρχει ένα στρώμα αερίων που καλύπτει τον πλανήτη. Αυτά τα αέρια παγιδεύουν ένα μέρος της θερμότητας που η γη δέχεται από τον ήλιο, εμποδίζοντάς την να ανακλαστεί πίσω στο διάστημα. Όταν τα αέρια αυξάνονται, το στρώμα αυτό παχαίνει και η θερμοκρασία του πλανήτη αυξάνεται. Τα αέρια του θερμοκηπίου είναι και εκπέμπονται από: - 72% είναι διοξείδιο του άνθρακα (CO2 ) – πετρέλαιο, κάρβουνο - 18% είναι μεθάνιο (CH4 ) – βοοειδή, κατσίκια, πρόβατα, καλλιέργεια ρυζιού * το μεθάνιο είναι 25 φορές πιο καταστρεπτικό από το CO2 - 9% είναι μονοξείδιο του αζώτου (N2O) – Σήμερα υπάρχουν 385 ‘μέρη ανά εκατομμύριο’ (ppm) CO2 στην ατμόσφαιρα. ‘‘Εάν θέλουμε να διασώσουμε έναν πλανήτη παρόμοιο με αυτόν στον οποίο αναπτύχθηκε ο πολιτισμός μας, πρέπει να το μειώσουμε σε 350’’.( James Hansen, ανώτατος κλιματολόγος της NASAα) ** το μονοξείδιο του αζώτου είναι 310 φορές πιο βλαβερό από το CO2. Ποιες είναι οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης; Ακραία καιρικά φαινόμενα (κυκλώνες, θύελλες), • Λιώσιμο των πάγων (ιδίως στην Ανταρκτική) και άνοδος της στάθμης της θάλασσας (η οποία όταν θερμαίνεται διαστέλλεται – ένας λόγος ακόμη που η στάθμη της ανεβαίνει), η διάβρωση των παράκτιων περιοχών από την θάλασσα, πλημμύρες στην περιοχή των Ιμαλαΐων και αλλού • Ακραία φαινόμενα βροχόπτωσης • Εκτεταμένες ξηρασίες (έλλειψη νερού), ερημοποίηση, ξηρασία στα τροπικά δάση (Αμαζόνιος) • Καταστροφή των κοραλλιογενών υφάλων • Εξαφάνιση αγρίων ζώων Ακόμη Μείωση της αγροτικής παραγωγής με επακόλουθη αύξηση των τιμών των τροφίμων • Εξάπλωση ασθενειών (ελονοσία, δάγγειος πυρετός, πανώλη, χολέρα) • Πόλεμοι για πετρέλαιο / νερό • Το πάχος του στρώματος του αρκτικού πάγου έχει μειωθεί κατά 40%. Ο Βόρειος Πόλος μπορεί να μην περιέχει καθόλου πάγο μετά το 2040. • ‘Οικοπρόσφυγες’ (Eco-refugees) λόγω κλιματικής αλλαγής (πριν το 2020, 20εκ. κάτοικοι του Μπαγκλαντές θα πρέπει να το εγκαταλείψουν αναγκαστικά) Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις της υπερθέρμανσης στο μέλλον; Μέσα σε αυτόν τον αιώνα η στάθμη της θάλασσας θα μπορούσε να ανέβει από 0.4 - 3.7μέτρα. • Υπάρχει πιθανότητα >90% να υπάρξουν συχνότερα καύσωνες και βαριές βροχοπτώσεις. • Υπάρχει πιθανότητα >66% να υπάρξει αύξηση στις περιόδους ξηρασίας, στους τροπικούς κυκλώνες και στις ακραίες παλίρροιες. • Προβλέψεις των κλιματικών μοντέλων αναφέρουν ότι η παγκόσμια θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί από 1.1 μέχρι 6.4°C μέσα στον 21ο αιώνα. * - Έκθεση του IPCC, 2007 * Έρευνα του MIT μιλάει για περίπου 90% πιθανότητα αύξησης της τάξης του 3.5-7.4°C Οι περισσότερες μεγάλες πόλεις του κόσμου είναι παράκτιες (βλ. Νέα Υόρκη, Λονδίνο, Σαγκάη, κλπ).Οι εκβολές μεγάλων ποταμών όπως ο Νείλος, ο Γάγγης και ο Μεκόνγκ, φιλοξενούν εκατομμύρια ανθρώπους. Οι συνέπειες της αύξησης της στάθμης της θάλασσας θα είναι καταστροφικές για τον παράκτιο πολιτισμό μας. Εάν η κλιματική κρίση δεν ανακοπεί και η στάθμη της θάλασσας αυξηθεί σε αυτόν τον βαθμό, αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφές σε ολόκληρο τον κόσμο. Έως και 250 εκατομμύρια άνθρωποι, που εκτείνονται σε όλες τις ηπείρους, θα μπορούσαν να «επηρεαστούν άμεσα» μέχρι το 2100, σύμφωνα με μελέτη του 2019 στο περιοδικό Nature Communications.