Άνθρωπος και φύση: μια σχέση σε κίνδυνο ( ; )

της Κατερίνας - Αργυρής Παρώνη, στο περιοδικό Ecotec

Η ατμοσφαιρική ρύπανση, η ηχορύπανση και γενικότερα οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συνιστούν βασικούς κινδύνους τόσο για την ευημερία της κοινωνίας όσο και για την καθημερινή υγεία των πολιτών, με την φύση να αποτελεί την βάση όλων αυτών και παράλληλα να πλήττεται από τα παραπάνω. Αναλογιζόμενοι, λοιπόν, ότι η ανθρώπινη υγεία και η υγεία των οικοσυστημάτων είναι έννοιες άρρηκτα συνδεδεμένες και όντας θύματα ενός «βιασμού» της φύσης, ήρθε η ώρα να αντιληφθούμε όλα τα οφέλη της σύνδεσης ανθρώπου-φύσης καθώς και τα προβλήματα από τα από αυτή επηρεάζεται.

Η περιβαλλοντική ρύπανση απειλεί την καθημερινότητα μας, καθώς είμαστε εκτεθειμένοι μέσα στα σπίτια μας, στις δουλείες μας αλλά και έξω από αυτές, όταν τρώμε, παίζουμε, κοιμόμαστε, περπατάμε ή τρέχουμε. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα παρά τις σταδιακές αλλαγές που έχουν σημειωθεί σε ορισμένους τομείς με στόχο την πρόοδο και την προστασία τους περιβάλλοντος, να μην είναι αρκετές για την επίτευξη μακροπρόθεσμων στόχων. Το γεγονός αυτό, είναι ιδιαίτερα δυσάρεστο καθώς η ρύπανση σαν κύριο περιβαλλοντικό παράγοντα που συνδέεται με ένα φάσμα νόσων όπως ο καρκίνος, οι καρδιακές παθήσεις, η αναπνευστική νόσος και άλλες νευρολογικές διαταραχές να οδηγεί σε περίπου 400.000 πρόωρους θανάτους ετησίως ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μειώνετε και η ποιότητα ζωής.

Η ηχορύπανση, από την άλλη, αποτελεί τον δεύτερο κατά σειρά πιο σημαντικό περιβαλλοντικό κίνδυνο σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, καθώς το 20% του πληθυσμού της Ευρώπης εκτίθεται μακροχρόνια σε επίπεδα θορύβου που είναι επιβλαβή για την υγεία του, προκαλώντας διαταραχές ύπνου, αρνητικές επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό και στο μεταβολικό σύστημα αλλά και στις γνωστικές δυσλειτουργίες των παιδιών. Βέβαια, θα ήταν απίθανο ο αριθμός των ατόμων που εκτίθενται σε θόρυβο να μειωθεί σημαντικά στο μέλλον λόγω της αστικής ανάπτυξης και της αυξημένης ζήτησης για μεταφορές. Πέρα από αυτά τα «θεμελιώδη» προβλήματα που απειλούν την υγεία όλων μας σημαντικά είναι και άλλα όπως οι επιπτώσεις του κλίματος, η μόλυνση των υδάτων καθώς και η ποιότητα του πόσιμου νερού. Ζώντας, επομένως, σε μία εποχή που τα προβλήματα αυτά όλο και αμβλύνονται, με τον Covid-19 να αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της συσχέτισης και της επιρροής του οικοσυστήματος στην ανθρώπινη υγεία, πρέπει να εκτιμήσουμε όλα τα οφέλη που μας προσφέρει η φύση έτσι ώστε να μάθουμε να την σεβόμαστε. Θα ήταν το λιγότερο που θα μπορούσαμε να κάνουμε καθώς πέρα από την επιρροή της φύσης ως προς την υγεία επηρεάζει και άλλους παράγοντες καθώς ο οργανισμός χρειάζεται απαραίτητα καθαρό αέρα, τροφή και νερό για να επιβιώσει και μόνο το περιβάλλον του είναι ικανό για να του παράσχει. Πέρα, όμως, από πηγή ζωής η φύση διευκολύνει την ζωή του ανθρώπου ως προς τον βιοπορισμό καθώς αποτελεί γι αυτόν χώρο εργασίας στην ύπαιθρο και γενικότερα σε χώρους πρασίνου, αγροτικής και αλιευτικής εκμετάλλευσης, σωματικής άσκησης αλλά και ευκαιρία για χαλάρωση

Η φύση και ο άνθρωπος, η αιώνια σχέση τους

Κ. Μπαλάσκας, περιοδ. "ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ"

Εν αρχή ην η φύσις. Η φύση είναι η πραγματικότητα. Όλα είναι φύση. Και ο άνθρωπος φύση είναι. Και η κοινωνία φύση είναι, προέκτασή της. Όπως το ζώο μετεξελίχτηκε σε άνθρωπο, έτσι και η ανθρώπινη αγέλη μετεξελίχτηκε σε κοινωνία. Οι εξελίξεις και οι αλλαγές στη ζωή, που μελετούν -από τη σκοπιά της η καθεμιά- επιστήμες όπως η γεωλογία, η παλαιοντολογία, η αρχαιολογία, η ανθρωπολογία, διαρκούν βέβαια, όπως και οι «μέρες» του Θεού στη Γένεση της Παλαιάς Διαθήκης, μεγάλα χρονικά διαστήματα. Οι ανθρώπινες κοινωνίες επιβίωναν παίρνοντας πάντα από τη φύση ό,τι χρειάζονταν για να συντηρηθούν και να καλύψουν τις βασικές ανάγκες των μελών τους. Επιβίωναν ακόμη βρίσκοντας τρόπους να προφυλαχτούν από τις φυσικές αντιξοότητες και τους κινδύνους της φύσης, άλλοτε επιτυχώς και άλλοτε όχι. Η φύση παρείχε γενναιόδωρα τα αγαθά της και ο άνθρωπος, συμφιλιωμένος μαζί της, προσπαθούσε να αντλήσει και να εξασφαλίσει τα προς το ζην σε υποτυπώδεις αρχικά μορφές ανάπτυξης. Κάποτε η φύση «θύμωνε» και τότε οι άνθρωποι δεν ήξεραν πού να κρυφτούν. Τα ξεσπάσματά της ήταν σεισμοί, εκρήξεις ηφαιστείων, καταποντισμοί, πυρκαγιές, κατολισθήσεις, καταιγίδες, τυφώνες, κυκλώνες, θύελλες αλλά και ξηρασίες, σιτοδείες, λιμοί, λοιμοί, επιδημίες και όλα αυτά που ονομάζουμε και σήμερα φυσικές καταστροφές, ακραία καιρικά φαινόμενα, πανδημίες ή με τη γενική έκφραση «θεομηνίες», που ταυτίζει τη φύση με το θεό. Ωστόσο ο άνθρωπος πέτυχε πολλά και θαυμαστά παλεύοντας και ξεπερνώντας σταδιακά τα εμπόδια της φύσης, ανακαλύπτοντας και αξιοποιώντας τον πλούτο της προς το συμφέρον του και την κάλυψη των όλο και πιο αυξημένων αναγκών του. Ήδη ο Σοφοκλής, στο πρώτο στάσιμο της Αντιγόνης του, χαρακτήρισε τον άνθρωπο ως το πιο φοβερό και πιο θαυμαστό απ’ όλα τα φοβερά και τα θαυμαστά, απαριθμώντας μάλιστα και τα επιτεύγματα που τεκμηριώνουν τη «δεινότητα» του ανθρώπου. Μόνο το θάνατο, λέει, δεν κατάφερε ακόμα να αποφύγει, ενώ έχει βρει τρόπους να γλιτώνει από πολλές αρρώστιες. Η αλήθεια είναι όμως πως και τότε και τώρα, με όλα τα θαυμαστά επιτεύγματά του, ο άνθρωπος παραμένει ανήμπορος στη δύναμη της φύσης και στην αιφνίδια επίθεση του απρόοπτου. Παράλληλα βέβαια οι ανθρώπινες κοινωνίες εξελισσόμενες και μεταβαλλόμενες από απλές και χορτοφαγικές σε «τρυφώσες» και καταναλωτικές, οργανώθηκαν πολιτικά, βρήκαν τρόπους και συστήματα πολιτικής διακυβέρνησης, ίδρυσαν θεσμούς και θέσπισαν νόμους προσπαθώντας να εμποδίσουν τη βία και τους αλληλοσπαραγμούς, να συγκρατήσουν την ισχύ σε πλαίσιο δικαιοσύνης κατά το δυνατόν. Η ζωή πάντως βελτιωνόταν θεαματικά και ορισμένες κοινωνίες κατάφεραν να φτάσουν σε πολύ υψηλά επίπεδα διαβίωσης, ευημερίας, ποιότητας ζωής και πολιτισμού. Η εξέλιξη δεν έγινε βέβαια ούτε γρήγορα ούτε εύκολα ούτε παντού ούτε εξίσου. Έγιναν με το πέρασμα του καιρού και ανάλογα με τις φυσικές και ιστορικές συνθήκες, τις οικονομικές δυνατότητες, τη νοοτροπία, αλλά και τη θέληση, την εργασία, τη γνώση, που επένδυσαν οι διάφορες κοινωνίες σε όλες εποχές ως τις μέρες μας, όπου ο αγώνας του ανθρώπου συνεχίζεται. «Φύσις κρύπτεσθαι φιλεῖ», λέει ο Ηράκλειτος, έχει δηλαδή τα μυστικά της η φύση, αλλά και ο άνθρωπος δεν παύει να προσπαθεί με την επιστημονική έρευνα να τα αποκαλύψει θέλοντας να φτάσει σε όλο και πιο υψηλά επίπεδα ανάπτυξης και ισχύος. Η οικονομική ανάπτυξη γίνεται πλέον αυτοσκοπός και ιδεολογία του καπιταλισμού όπου ο άνθρωπος, βιάζει και εκβιάζει τη φύση για να την αναγκάσει να υπηρετήσει τα ποικίλα συμφέροντα των ισχυρών. Με ευνοϊκές πολιτικές και νομικές ρυθμίσεις, με χημικές, και τεχνολογικές παρεμβάσεις ο άνθρωπος μεταβάλλει, μεταλλάσσει και μετατρέπει τη φύση σε ορίζοντα κερδοφορίας, αδιαφορώντας αν η μετάλλαξη της φύσης υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής ή προκαλεί ανεπανόρθωτη βλάβη στο περιβάλλον, με κίνδυνο να οδηγήσει σε καταστροφή του πλανήτη. Ήδη η κλιματική αλλαγή (και όχι μόνο) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου συνιστώντας μεγαλύτερη οικολογική ευαισθησία και ορθολογικότερη ανάπτυξη. Αλλά τη θέληση των ισχυρών ποιος θα μπορέσει να την εμποδίσει; Παράλληλα εξάλλου ο άνθρωπος αλλάζει και τη δική του φύση, την ανθρώπινη, ώστε να την καταστήσει περισσότερο συμβατή με τη θέλησή του, με την επιθυμία του, με το γούστο του όχι μόνο αποκαθιστώντας βλάβες και δυσλειτουργίες αλλά και διορθώνοντας ατέλειες, λάθη, ελλείψεις ή ενισχύοντας και προσθέτοντας δυνατότητες. Έτσι η φυσική κατάσταση του καθενός μπορεί να γίνει κατά περίπτωση φιλικότερη, υγιέστερη, ισχυρότερη, μακροβιότερη, νεανικότερη, αισθητικά ωραιότερη και ο άνθρωπος να ζει σε καλύτερη σχέση με τον εαυτό του, αρκεί βέβαια να διαθέτει τα απαιτούμενα χρήματα και οι ποικίλες τεχνικές επεμβάσεις (πλαστικής χειρουργικής, τεκνοποίησης, αλλαγής φύλου, ψυχοτρόπα φάρμακα κ.ά.) να γίνονται με τρόπο που να μη θέτει σε κίνδυνο τη ζωή και να μη έρχεται σε σύγκρουση με θεμελιώδη αιτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης και τους προβληματισμούς που θέτει η βιοηθική. Ή μήπως αυτά δεν έχουν πια σημασία; Η φύση λοιπόν ήταν εξαρχής και είναι πάντα η πηγή και η βάση της ζωής των ανθρώπων αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε τις δυνατότητες, την αντοχή, τα όριά της. Υποθέτουμε πως είναι άπειρα, ανεξάντλητα, απέραντα, αυτορρυθμιζόμενα. Είναι όμως; Το φυσικό περιβάλλον αλλάζει συνεχώς με τις ανθρώπινες παρεμβάσεις, οι οποίες στην εποχή μας έγιναν εξαιρετικά έντονες, επίμονες και αδιάκοπες, για χάρη της ανάπτυξης και του κέρδους στο μέγιστο δυνατό βαθμό. Το αθλητικό ιδεώδες «πιο γρήγορα, πιο ψηλά, πιο δυνατά» έγινε πλέον κοινωνικά κυρίαρχο καθορίζοντας και τις ατομικές συμπεριφορές: πιο πολύ, πιο πολλά, όλα, «απεριόριστα». Οι Έλληνες είχαν ανακαλύψει την έννοια του μέτρου και τη συναφή έννοια της ύβρης, έννοιες για τις οποίες ο «φαουστικός» άνθρωπος του καιρού μας αδιαφορεί, επιδιώκοντας την υπέρβαση, το παραπέρα, το παραπάνω, το καλύτερο, το άλλο, το αλλιώς τείνοντας προς το άπειρο με κάθε κόστος. Με την κάθε αλλαγή διαμορφώνεται μια νέα φύση που συνήθως συνοδεύεται από μια νέα νομοθεσία προσαρμοσμένη στη νέα πραγματικότητα εν αναμονή της νέας αλλαγής η οποία στην εποχή μας επέρχεται με όλο και ταχύτερους ρυθμούς, σε αντίθεση με τους αργούς ρυθμούς του παρελθόντος. Έτσι πορεύεται πια η ζωή του ανθρώπου. Ζητούμενο είναι να κρατηθεί η πορεία της σε αρμονία και ισορροπία με τη φύση, όχι σε ρήξη και πόλεμο, όπως φαίνεται να επιζητεί η άνευ ορίων και όρων ανάπτυξη.

Πάντα ο άνθρωπος βρισκόταν σε διαρκή επικοινωνία και εξάρτηση με τη φύση, γιατί από αυτήν αντλούσε δυνάμεις για την επιβίωση του. Μπαίνοντας όμως στον 21 ο αιώνα το οικολογικό αποτελεί, ίσως, το κρισιμότερο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Η ανθρώπινη παρέμβαση για την εκμετάλλευση των φυσικών πόρων προσέλαβε τεράστιες διαστάσεις μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση, όταν απελευθερώθηκε η δυνατότητα των ανθρώπινων κοινωνιών να παράγουν αγαθά και υπηρεσίες, σχεδόν σε απεριόριστη κλίμακα. Το φυσικό περιβάλλον έχει μεγάλη σημασία για την ανάπτυξη του ανθρώπου και επιδρά καθοριστικά στην πνευματική και ψυχική του διάπλαση. Στο πλαίσιο αυτό, η επαφή με τη φύση και τα ερεθίσματα που αυτή προσφέρει, βοηθούν στη διατήρηση της ψυχολογικής ισορροπίας του ανθρώπου. Ιδιαίτερα σήμερα που η ποιότητα ζωής είναι υποβαθμισμένη, κρίνεται επιτακτική η επανασύνδεση του ανθρώπου με τον οικολογικό του περίγυρο, προκειμένου ο τελευταίος να αποσυμπιεστεί και να βγει από τα καθημερινά αδιέξοδα που βιώνει. Παράλληλα, το φυσικό περιβάλλον με τη λειτουργία και την οργάνωση του καλλιεργεί τον προβληματισμό, την ερευνητική διάθεση και τη γνώση. Και φυσικά ας μην παραβλέπουμε ακόμη μία παράμετρο• μέσα από τη σχέση του με το φυσικό περιβάλλον, ο άνθρωπος ηθικοποιείται. Γιατί είναι η νομοτέλεια της φύσης αυτή που του διδάσκει βασικές αρχές και αξίες, όπως η πειθαρχία, ο σεβασμός, το μέτρο και η λιτότητα. Έτσι, ο άνθρωπος προτιμά μια ζωή πιο ισορροπημένη, δίχως τις ακρότητες και τις καταχρήσεις της υλιστικής υπερκαταναλωτικής κοινωνίας. Εξίσου σημαντική είναι η προσφορά του φυσικού περιβάλλοντος, τόσο στον κοινωνικοοικονομικό τομέα, όσο και στον πολιτιστικό. Η φύση ανέκαθεν αποτελούσε πηγή έμπνευσης και προσέφερε τη δυνατότητα δημιουργίας έργων υψηλής αισθητικής αξίας. Εξάλλου η αξιόλογη πολιτιστική παραγωγή βρίσκεται πάντοτε σε συνάρτηση με την υγιή σχέση που αναπτύσσει ο άνθρωπος με το περιβάλλον του• και αυτό συμβαίνει διότι το φυσικό περιβάλλον επιδρά ποικιλοτρόπως στον ανθρώπινο ψυχισμό. Παράλληλα, η φύση λειτουργεί καταλυτικά στον ανθρώπινο ψυχισμό, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την εύρυθμη κοινωνική συμβίωση• διδάσκει στο άτομο κατανόηση, συνεργασία και διαλλακτικότητα, στοιχεία απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του κοινωνικού συνόλου. Σε επίπεδο, τέλος, οικονομικής ανάπτυξης, η επίδραση του οικολογικού περιβάλλοντος είναι καθοριστική, αφού αποτελεί πηγή των πρώτων υλών για κάθε οικονομική δραστηριότητα. Άλλωστε η αξιοποίηση των φυσικών πόρων καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις ενεργειακές ανάγκες των πρωτογενών τομέων παραγωγής, από τους οποίους εξαρτάται ως επί το πλείστον η λειτουργία της σύγχρονης αγοράς. Το φυσικό περιβάλλον συνιστά όχι μόνο τον χώρο μέσα στον οποίο κινούνται και διαβιούν οι άνθρωποι, αλλά και τον χώρο από τον οποίο αντλούν πολύτιμους πόρους για την καθημερινή τους δραστηριότητα. Πολλοί το θεωρούν μάλιστα σαν κάτι δεδομένο. Η πίεση όμως που ασκείται στους ήδη εξαντλημένους πόρους της Γης αυξάνεται με πρωτοφανείς ρυθμούς. Πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση του κοινού, την αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων και την εξάλειψη κάθε είδους επιβλαβούς συμπεριφοράς που ευνοεί την αλόγιστη σπατάλη. Διαφορετικά, οι μελλοντικές γενιές θα στερηθούν τη νόμιμη κληρονομιά τους. Πηγή: https://www.huffingtonpost.gr/

Η σημασία της φύσης στη σωματική ολοκλήρωση του ανθρώπου

Ο Ζαν Ζακ Ρουσώ θεωρούσε πως ο άνθρωπος οφείλει να επιστρέψει στη φύση αν επιθυμεί να βρει ξανά τον εαυτό του. Με τη λέξη φύση εννοούμε το σύνολο της υλικής πραγματικότητας το οποίο περιλαμβάνει το βιοτικούς και τους αβιοτικούς παράγοντες, και τη φυσική νομοτέλεια η οποία το διέπει.

Φύση και Ψυχική Ισορροπία

Ακούμε διαρκώς για το πόσο σπουδαία είναι η συνεισφορά της φύσης στην ψυχική ισορροπία και υγεία του ανθρώπου. Και όντως, αυτό είναι ένα πραγματικό γεγονός. Η φύση επιδρά σε πολλούς τομείς στη ζωή ενός ανθρώπου, τον διαμορφώνει ηθικά, κοινωνικά ακόμα και βιολογικά. Η τόσο αγνή και ανόθευτη μορφή της δημιουργεί στον άνθρωπο εσωτερική ηρεμία και του καλλιεργεί τη φυσική αρετή. Τα νερά, το έδαφος, τα δέντρα, η αρμονία που υπάρχει σε κάθε δημιούργημα τον κάνει να διαπιστώνει άναυδος το μεγαλείο της σοφίας με τα οποία έχουν κατασκευαστεί τα πάντα και να αισθάνεται χαρά όταν διαπιστώνει πως και εκείνος αποτελεί ένα αναπόσπαστο μέρος αυτού. Η αλόγιστη και καταστροφική παρέμβαση στη φύση από τον άνθρωπο, προκαλεί την οργή και την ‘’αντεκδίκηση’’ από την ίδια, θυμίζοντας σε όλους το πόσο σοφή είναι και πως αργά ή γρήγορα τιμωρεί την αλαζονεία και την ασέβεια του ανθρώπου που την αλλοιώνει. Φύση και κοινωνικότητα Η κοινωνικότητα του ανθρώπου επηρεάζεται θετικά από τη φύση. Η πόλη με τα στενά της πλαίσια και το έντονο άγχος που φέρνει μαζί της, απομακρύνει τους ανθρώπους και ψυχραίνει τις καρδιές τους. Η κίνηση, οι επιταγές της συμβατικότητας, το άγχος και η κούραση της βιοπάλης, ο θόρυβος αναστατώνουν την ψυχή των ανθρώπων και προκαλούν ψυχικά προβλήματα και αποξένωση. Ακόμα και οι κοινωνικές επαφές των ανθρώπων έχουν αλλοιωθεί, αφού κυριαρχεί η ψυχρότητα μίας υποχρεωτικής ευγένειας και ένας χαιρετισμός που πλέον είναι καθαρά μία αυτόματη κίνηση. Η φύση μας δείχνει τον τρόπο να έρθουμε ξανά κοντά στον εαυτό μας, να θυμηθούμε την αξία της καλοσύνης και του ενδιαφέροντος για τον συνάνθρωπο. Κοντά σε εκείνη αντιλαμβανόμαστε πως η πληρότητα επιτυγχάνεται με την αληθινή και εγκάρδια ψυχική επαφή και όχι με τη μανιώδη και αλόγιστη απόκτηση υλικών αγαθών. Φύση και σωματική υγεία

Η τεράστια συμβολή της φύσης και στη σωματική υγεία του ατόμου είναι αδιαμφισβήτητη. Κοντά σε εκείνη μπορεί κάποιος να επιτύχει την αναζωογόνηση, την αποτοξίνωση από τη μόλυνση της μεγαλούπολης και την ενδυνάμωση. Τα αγνά προϊόντα της είναι ανεπηρέαστα και ανόθευτα από χρωστικές και άλλες επικίνδυνες ουσίες, ευεργετώντας την υγεία μας. Η φύση δημιούργησε μία σειρά από βιοτικές δραστηριότητες που συνθέτουν τη γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή, πάνω στην οποία έχει στηριχθεί και ένα ολόκληρο ανθρώπινο δυναμικό το οποίο εργάζεται και βιοπορίζεται από αυτό. Η φύση γεννά σκέψεις στον άνθρωπο που του δίνουν το ερέθισμα να θέλει να ξεφύγει από την πεζή πραγματικότητα και να δημιουργήσει. Πλήθος λογοτεχνικών έργων, πινάκων, τραγουδιών και ποιημάτων έχουν εμπνευστεί από αυτή συνθέτοντας μία σπουδαία καλλιτεχνική κληρονομιά.

Ο μοναχικός περίπατος σε ένα δάσος και η επαφή με τα δέντρα και τη γαλήνη του έρημου και καθαρού τοπίου, ενώνει πιο δυνατά τον άνθρωπο με το θεϊκό στοιχείο μέσα του, ενισχύει την επαφή με εκείνο το ανώτερο ον που τόσο αποζητούμε οι περισσότεροι από εμάς. Ενισχύει παράλληλα το αίσθημα της φιλοπατρίας, διότι για εμάς τους Έλληνες ειδικά, η φύση αποτελεί ένα μοναδικό στοιχείο ελληνικότητας. Η κάθε περιοχή κουβαλάει μαζί της ιστορίες και θρύλους, συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση της παράδοσης και των λαογραφικών στοιχείων από εποχή σε εποχή. Η ομορφιά των βουνών, των πεδιάδων, των λιμνών που τόσο πολύ έχουν τραγουδηθεί και εξυμνηθεί, μας δίνει το έναυσμα να θέλουμε να συμβάλλουμε και εμείς στην προστασία της και να την εμπλουτίσουμε με δημιουργήματα αντάξιά της.

Περιβαλλοντική συνείδηση

Η καλλιέργεια της περιβαλλοντικής συνείδησης κρίνεται απαραίτητη αν θέλουμε να αποφύγουμε τις άσχημες συνέπειες που επιφέρει η κακομεταχείρισή της. Η υπερεκμετάλλευση πανέμορφων τοπίων με σκοπό το κέρδος, τα μεταλλαγμένα τρόφιμα και οι μονοκαλλιέργειες έρχονται σε αντίθεση με τη φυσική νομοτέλεια, η οποία στο τέλος αντιδρά με τραγικά αποτελέσματα. Οι καρκινοπάθειες, οι καρδιοπάθειες, τα αναπαραγωγικά και αναπνευστικά προβλήματα είναι η ίσως σημαντικότερη επίπτωση της καταστροφικής και ασεβούς μεταχείρισης του περιβάλλοντος. Η φύση εκδικείται με πυρκαγιές, πλημμύρες, ακραία καιρικά φαινόμενα και επιδημίες, με θύματα εκατομμύρια ανθρώπους, οι οποίοι πληρώνουν την αλαζονεία και την κακία μας απέναντί της. Η αλόγιστη εκμετάλλευση του περιβάλλοντος καταστρέφει μνημεία μεγάλης πολιτιστικής αξίας, ερημώνει τοπία ολόκληρα και ξεριζώνει ανθρώπους από τις τοποθεσίες τους. Ο άνθρωπος, βυθισμένος σε έναν καθαρά τεχνοκρατικό τρόπο σκέψης, απευαισθητοποιείται, περιχαρακώνεται αποκλειστικά από τη συμβατικότητα της πόλης και αδυνατεί να διακρίνει την ομορφιά στα απλά και τα απέριττα, στη συγκίνηση που προκαλεί η θέαση ενός όμορφου τοπίου. Γίνεται έρμαιο στη φιλοσοφία της σύγχρονης καπιταλιστικής κοινωνίας, η οποία διδάσκει την υπερκατανάλωση και τη μανιώδη αναζήτηση πλούτου και υλικών αγαθών. Η αγάπη για το περιβάλλον πρέπει να καλλιεργείται σε ένα παιδί από τη μικρή του κιόλας ηλικία. Η οικολογία είναι ένα μάθημα το οποίο επιβάλλεται να διδάσκεται και οι γονείς πρέπει να είναι οι πρώτοι άνθρωποι που να δείχνουν το παράδειγμα, μεταφέροντας στα παιδιά το μήνυμα πως αγαπούν και προσέχουν το περιβάλλον και τους νόμους που το διέπει. Η ασθενής πολιτική βούληση που αγνοεί τους κινδύνους που επιφέρει η άγνοια και η έλλειψη ευαισθησίας απέναντι σε αυτό, οφείλει να ενισχύσει την απόκτηση παιδείας και μεγαλύτερης ενημέρωσης για τα προβλήματα που ακολουθούν όταν ο άνθρωπος αποκοπεί τελείως από το φυσικό στοιχείο. Αγαπώντας τη φύση, ερχόμαστε πιο κοντά στον πυρήνα μας. Και μόνο τότε αισθανόμαστε πλήρεις και ολοκληρωμένοι. Πηγή: https://www.psychology.gr/ Αρθρογράφος: Μαρία Σκαμπαρδώνη, δημοσιογράφος.

Ηφαίστεια, οι κοιμισμένοι γίγαντες- Οι καταρράκτες

Ηφαίστειοστειο είναι η ανοιχτή δίοδος από το εσωτερικό της Γης (ή άλλου γεωειδούς ουράνιου σώματος) που επιτρέπει την εκροή ή έκρηξη ρευστών πετρωμάτων και αερίων από το εσωτερικό (μανδύας) στην επιφάνεια του στερεού φλοιoύ με τη μορφή λάβας. Η δραστηριότητα αυτή οδηγεί στη δημιουργία ενός βουνού, το οποίο στην καθημερινή γλώσσα ονομάζουμε ηφαίστειο. Τα ηφαίστεια μελετά ένας ιδιαίτερος κλάδος της επιστήμης της Γεωλογίας, η Ηφαιστειολογία. Ο όρος ηφαίστεια όρη και αργότερα απλώς ηφαίστεια ετυμολογείται από τον θεό της φωτιάς και της μεταλλουργίας, Ήφαιστο, καθώς πιστευόταν πως μέσα σε αυτά βρισκόταν το σιδηρουργείο του. Τα ηφαίστεια πάνω στη Γη βρίσκονται συνήθως εκεί όπου δύο ή τρεις τεκτονικές πλάκες συγκρούονται ή απομακρύνονται: Μία μεσοωκεάνεια ράχη ή οροσειρά, όπως στο μέσο του Ατλαντικού Ωκεανού, δίνει παραδείγματα ηφαιστείων από «αποκλίνουσες πλάκες», ενώ ο Ειρηνικός Ωκεανός με το «Δαχτυλίδι της φωτιάς» προσφέρει παραδείγματα ηφαιστείων από «συγκλίνουσες πλάκες». Αντιθέτως, ηφαίστεια δεν δημιουργούνται εκεί όπου δύο τεκτονικές πλάκες κινούνται πλευρικά η μία ως προς την άλλη. Ηφαίστεια μπορούν, επίσης, να σχηματισθούν όπου υπάρχει διάταση του γήινου φλοιού ή όπου ο φλοιός είναι πολύ λεπτός, όπως στην κοιλάδα του Αφρικανικού Ρήγματος. Τέλος, τα ηφαίστεια προκαλούνται πάνω από σημεία στα οποία ο μανδύας της Γης έχει ανοδικά ρεύματα, τα αποκαλούμενα «θερμά σημεία» (hot spots), που μπορεί να βρίσκονται μακριά από τα όρια των τεκτονικών πλακών, όπως είναι τα νησιά της Χαβάης. Τέτοια ηφαίστεια βρίσκονται και σε άλλους πλανήτες ή μεγάλους δορυφόρους στο Ηλιακό Σύστημα. Στην Ελλάδα υπάρχει αριθμός ενεργών ηφαιστείων, με τελευταία έκρηξη αυτή του ηφαιστείου της Σαντορίνης, τον 20ο αιώνα. Η συνηθισμένη εικόνα ενός ηφαιστείου είναι ένα βουνό με κωνικό σχήμα, που στις εκρήξεις του χύνει λάβα, εκτοξεύει πέτρες, στάχτη και δηλητηριώδη ή μη αέρια από τον κρατήρα στην κορυφή του. Η πραγματικότητα βέβαια είναι πιο πολύπλοκη, καθώς αυτός είναι ένας μόνο τύπος ηφαιστείου. Κάποια ηφαίστεια π.χ. έχουν ακανόνιστους θόλους λάβας (χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου (σβησμένου) ηφαιστείου ο λόφος στον οποίο είναι κτισμένη η πόλη του Πόρου) για κορυφές αντί για κεντρικό κρατήρα, ενώ άλλα παρουσιάζουν τη γεωμορφολογία ενός υψίπεδου. Οι δίοδοι από όπου εξέρχεται το υλικό από το εσωτερικό μπορούν να βρίσκονται οπουδήποτε στο υψίπεδο αυτό. Πολλές από αυτές τις διόδους δημιουργούν τους δικούς τους μικρότερους κώνους, έτσι ώστε να έχουμε δευτερεύοντα ηφαίστεια πάνω σε ένα μεγάλο, όπως συμβαίνει στη Χαβάη. Οι δύο βασικοί τύποι ηφαιστείων από γεωλογικής πλευράς είναι τα: • Ασπιδοειδή ηφαίστεια (shield volcanoes) και τα • Στρωματοηφαίστεια ή αλλιώς κωνικά ηφαίστεια (stratovolcanoes), ενώ διάφορα άλλα είδη είναι: • οι ηφαιστειακοί δόμοι, • οι Κώνοι στάχτης, • τα Υποθαλάσσια ηφαίστεια, • τα Υπερηφαίστεια (supervolcanoes), όπως καλούνται τα πλέον τεράστια ηφαίστεια και σε παγωμένα ουράνια σώματα, όπως ο Τρίτωνας και ο Εγκέλαδος, τα κρυοηφαίστεια (cryovolcanoes) ή ηφαίστεια πάγου. Τα ηφαίστεια λάσπης απαρτίζουν μία ειδική ξεχωριστή κατηγορία.

Ενεργά και σβησμένα ηφαίστεια Ένα ηφαίστειο χαρακτηρίζεται ως ενεργό αν έχει καταγραφεί κάποια δραστηριότητά του κατά τη διάρκεια των ιστορικών χρόνων. Αντίθετα, αν έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη κάποιου ηφαιστείου, αλλά δεν υπάρχει καμία καταγραφή δραστηριότητάς του στους ιστορικούς χρόνους, το ηφαίστειο χαρακτηρίζεται ως σβησμένο ή νεκρό. Το γεγονός ότι ένα ηφαίστειο καταγράφεται ως σβησμένο, δεν σημαίνει ότι στο μέλλον δεν μπορεί να μεταπέσει στην κατηγορία των ενεργών. Είναι, επίσης, δυνατό να δημιουργηθεί ηφαίστειο σε περιοχή που πριν δεν υπήρχε. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ηφαίστειο Παρικουτίν στο Μεξικό, το οποίο ξεκίνησε ως ρωγμή του εδάφους σε χωράφι με καλαμπόκι στις 20 Φεβρουαρίου 1943 και παρέμεινε ενεργό έως το 1952. Κατά την περίοδο που υπήρξε ενεργό, δημιούργησε κώνο ύψους 420 μέτρων. Σεισμοί που γίνονται στην περιοχή σβησμένου ηφαιστείου, μπορεί να είναι προμήνυμα ότι το ηφαίστειο θα ξαναγίνει ενεργό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ηφαίστειο του ιαπωνικού νησιού Σακουρατζίμα, όπου το 1914 σημειώθηκαν 417 σεισμικές δονήσεις σε 30 ώρες, πριν συμβεί η μεγάλη έκρηξη. Ένα από τα σημαντικότερα σήμερα ενεργά ηφαίστεια του κόσμου, λόγω θέσεως, είναι το ηφαίστειο Έρεβος (πρόκειται για το νοτιότερο ηφαίστειο της Γης). Βρίσκεται στην Ανταρκτική, περιλαμβάνεται στο λεγόμενο «δακτύλιο της φωτιάς» του Ειρηνικού και από το 1972 είναι σε συνεχή ενεργή κατάσταση.

Επίδραση των ηφαιστείων στη ζωή μας Τα ηφαίστεια είναι γνωστά για τις φοβερές τους εκρήξεις, οι οποίες προκαλούν πολλές φορές σεισμούς, και αντιμετωπίζονται από τους περισσότερους ανθρώπους σαν ένα φοβερό, επικίνδυνο και βλαβερό φυσικό φαινόμενο. Πράγματι, οι ηφαιστειακές εκρήξεις αποτελούν συχνά πρόβλημα και μπορεί να έχουν τρομερές επιπτώσεις τόσο σε ανθρώπινες ζωές και στην οικονομία όσο και στο περιβάλλον. Από την άλλη πλευρά, πολλές φορές τα ηφαίστεια αποτελούν ισχυρή πηγή πλούτου για τους ντόπιους κατοίκους των τόπων όπου βρίσκονται: Οι γεωργικές καλλιέργειες (η γη γύρω από τα ηφαίστεια είναι ιδιαίτερα εύφορη) και η εξόρυξη ηφαιστειογενών ορυκτών και μεταλλευμάτων είναι οι κύριες οικονομικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται γύρω από την ηφαιστειακή δραστηριότητα. Σε άλλες περιπτώσεις τα ηφαίστεια είναι δυνατή πηγή τουρισμού, όπως για παράδειγμα το ηφαίστειο της Σαντορίνης το οποίο δέχεται χιλιάδες τουρίστες κάθε χρόνο. Σπανίως, η ηφαιστειακή δράστηριότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή γεωθερμικής ενέργειας. • Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Γεωλογικού Ινστιτούτου των ΗΠΑ τα ηφαίστεια παράγουν σε παγκόσμιο επίπεδο 200 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως.(Βικιπαίδεια)

Οι καταρράκτες Καταρράκτης ονομάζεται συνηθέστερα το τμήμα ποταμού, τα νερά του οποίου πέφτουν απότομα από μεγάλο ύψος σε χαμηλότερο επίπεδο. Αυτό είναι δυνατό να συμβαίνει λόγω απότομης και μεγάλης κλίσης της κοίτης του ποταμού, είτε λόγω κάθετης υδατόπτωσης σε κοίτη χαμηλότερου επιπέδου. Σε πολλούς ποταμούς το επίπεδο της κοίτης μεταβάλλεται πολλές φορές από ψηλότερα σε χαμηλότερα. Η πτώση του νερού προκαλείται, όταν το νερό του ποταμού κατά την πορεία του, διερχόμενο πάνω από ανθεκτικό στη διάβρωση πέτρωμα, συναντά λιγότερο ανθεκτικό πέτρωμα το οποίο και στη συνέχεια παρασύρει δημιουργώντας ανισόπεδες κοίτες, ή όσες φορές, ενώ ρέει σε κοίτη από ανθεκτικά πετρώματα, συναντά καθίζηση εδάφους που έχει προκληθεί από οποιαδήποτε άλλη αιτία. Οι καταρράκτες διακρίνονται, είτε λόγω του μεγάλου ύψους κατακρήμνισης του νερού και της θεαματικότητάς τους, που παρέχουν, είτε λόγω του μεγάλου όγκου των κατακρημνιζόμενων νερών και αποτελούν ένα από τα πιο θεαματικά φυσικά φαινόμενα. Η δύναμη, με την οποία πέφτουν τα νερά των καταρρακτών, αποδίδοντας πολύτιμο έργο, έδωσε στους ανθρώπους την ιδέα να κατασκευάσουν υδροηλεκτρικούς σταθμούς, με αποτέλεσμα την εγκατάσταση βιομηχανικών οικισμών κοντά στους καταρράκτες. Κύρια στοιχεία ενός καταρράκτη είναι το εύρος του χείλους του, το ύψος του, (ύψος υδατόπτωσης), η κλίση του και ο όγκος του καταρρέοντος νερού ανά ώρα, ή 12ωρο, ή 24ωρο. Από τα παραπάνω στοιχεία ορίζονται και τα είδη των καταρρακτών καθώς και η δυνατότητα υδροηλεκτρικής εκμετάλλευσής των. Κυριότερα είδη καταρρακτών είναι οι κάθετοι, οι περισσότερο θεαματικοί, οι επικλινείς που η υδατόπτωση συνεχίζεται σε επικλινές σκληρό πέτρωμα, και οι βαθμιδωτοί όπου η υδατόπτωση γίνεται τμηματικά, κατά βαθμίδες. Ανεξάρτητα των παραπάνω υπάρχουν και οι τεχνητοί καταρράκτες που δημιουργούνται στα μεγάλα υδατοφράγματα μέχρι και οι πολύ μικροί τεχνητοί, με ανακύκλωση του νερού για διακοσμήσεις υπαίθριων και εσωτερικών χώρων. Σημειώνεται ότι η αρχαιότερη αναφορά σε καταρράκτες αφορούσε τον Νείλο ποταμό, η κοίτη του οποίου παρουσίαζε μικρές ανωμαλίες, ασήμαντες σε σύγκριση με τους σήμερα γνωστούς. Σημαντικότεροι καταρράκτες: Ο ψηλότερος καταρράκτης στον πλανήτη μας είναι o Καταρράκτης του Έιντζελ (Πεμόν Kerepakupai-merú) στον ποταμό Καρόνι στο Μπολίβαρ της Ν.Α. Βενεζουέλας, που κατακρημνίζεται από επίπεδο κοίτης από χαλαζία και χύνεται σε δύο βαθμίδες από ύψος 980 μέτρων. Οι μεγάλοι καταρράκτες Βικτωρίας στον ποταμό Ζαμβέζη στη Ροδεσία έχουν πλάτος περίπου 1 1/2 χλμ. και ύψος 122 μέτρα. Οι καταρράκτες του Νιαγάρα και της Βικτωρίας θεωρούνται οι μεγαλύτεροι από άποψη όγκου χυνόμενου νερού. Οι καταρράκτες Γκρέητ του Μιζούρι και Σπίνιγκαν του ποταμού Αγίου Μαυρικίου, παρέχουν μεγάλες ποσότητες υδροηλεκτρικής ενέργειας. Οι σημαντικότεροι καταρράκτες της Ελλάδας είναι οι καταρράκτες του ποταμού Εδεσσαίου (Βόδα) της Έδεσσας των οποίων η υδατόπτωση χρησιμοποιείται στη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ψηλότερος καταρράκτης στην Ελλάδα, βρίσκεται στην Κρήτη και ονομάζεται Μάστορας. Έχει ύψος 215μ και χύνεται μέσα στο φαράγγι του Χα[1], κοντά στην Ιεράπετρα.(Βικιπαίδεια) Οι 7 πιο εντυπωσιακοί καταρράκτες στον κόσμο (εφημ. Καθημερινή) Είτε βρίσκονται μέσα σε τροπικά δάση είτε πέφτουν πάνω σε βραχώδη τοπία, σπηλιές ή λίμνες με τιρκουάζ νερά, οι καταρράκτες ασκούν ιδιαίτερη έλξη στον άνθρωπο. Αυτοί οι υδάτινοι «πίνακες» είναι από τα πιο θεαματικά αξιοθέατα, σε ορισμένες παραδόσεις μάλιστα θεωρείται ότι μεσολαβούν μεταξύ του φυσικού κόσμου και του θείου. Ίσως λόγω της ορμής του νερού που πέφτει με δύναμη από ψηλά, προκαλώντας δέος, ίσως εξαιτίας του βροντερού ήχου της ακατάπαυστης ροής, που κατά έναν περίεργο τρόπο λειτουργεί ηρεμιστικά, το μόνο σίγουρο είναι πως το μεγαλείο της φύσης καταφέρνει να μετατρέψει όλη αυτή την ενέργεια σε συγκλονιστική εμπειρία. Από τα καταπράσινα δάση του Αμαζονίου μέχρι τις απόκρημνες ακτές τις Ισλανδίας υπάρχουν χιλιάδες καταρράκτες, ορισμένοι από τους οποίους συγκαταλέγονται στις πιο υποβλητικές ομορφιές του πλανήτη. Κάποιους τους ξέρουμε από ταινίες –The Mission, Ο Ιντιάνα Τζόουνς και το βασίλειο του κρυστάλλινου κρανίου, Superman II-, ενώ άλλοι είναι τόσο ιδιαίτεροι, ώστε αξίζει να διασχίσει κανείς την υδρόγειο προκειμένου να αντικρίσει το μοναδικό θέαμα που σε αφήνει με το στόμα ανοιχτό. Καταρράκτες Iguazú

Δεν είναι ούτε δύο ούτε τρεις, αλλά 275! Οι καταρράκτες του ποταμού Iguazú εκτείνονται σχεδόν τρία χιλιόμετρα, για να δημιουργήσουν τον μεγαλύτερο καταρράκτη στον κόσμο. Βρίσκονται στα σύνορα μεταξύ της επαρχίας Misiones της Αργεντινής και της πολιτείας Paraná της Βραζιλίας και ανήκουν σε δύο προστατευόμενες περιοχές: το Εθνικό Πάρκο Iguazú στην Αργεντινή και το Εθνικό Πάρκο Iguaçu στη Βραζιλία, που καλύπτουν 2,5 εκατομμύρια τ.μ. τροπικού δάσους. Το πιο ψηλό σημείο τους αγγίζει τα 80 μέτρα και ονομάζεται La Garganta del diablo («Ο λαιμός του Διαβόλου»), ενώ ο τεράστιος όγκος νερού που πέφτει ασταμάτητα είναι μια από τις πιο δυνατές εμπειρίες που μπορείτε να ζήσετε σε αυτή την πλευρά του κόσμου. Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO από τη δεκαετία του ‘80, οι καταρράκτες Iguazú αποτελούν έναν από τους κύριους τουριστικούς προορισμούς στην Αργεντινή και το δεύτερο πιο επισκέψιμο αξιοθέατο της Βραζιλίας. Η καλύτερη περίοδος για να τους επισκεφτείτε είναι Μάρτιο με Απρίλιο και Αύγουστο με Σεπτέμβριο. Τους μήνες Δεκέμβριο έως Φεβρουάριο είναι πιο δυνατοί, αλλά ο καιρός είναι συνήθως βροχερός. Καταρράκτες Victoria

Σχηματίζονται από τον ποταμό Ζαμβέζη, μεταξύ της Ζάμπια και της Ζιμπάμπουε στη νότια Αφρική, και θεωρούνται ένα από τα επτά φυσικά θαύματα του κόσμου. Πρόκειται για τους καταρράκτες με τον μεγαλύτερο συνδυασμό ύψους (108 μέτρα) και πλάτους (1.708 μέτρα) και τον μεγαλύτερο όγκο νερού που πέφτει στη γη. Ειδικά την περίοδο των βροχών, τουρίστες απ’ όλο τον κόσμο καταφθάνουν στον ποταμό -για τους ντόπιους «Ο καπνός που βροντάει»-, ώστε να δουν τα 500 εκατομμύρια λίτρα νερού να κυλούν από την άκρη του βράχου κάθε λεπτό. Οι πιο τολμηροί μπορούν να κολυμπήσουν στον ποταμό μέχρι τα τέλη του φθινοπώρου, να κάνουν καγιάκ ή ακόμη και bunjee jumping από τη γέφυρα Victoria Falls Bridge, που συνδέει την πόλη Victoria Falls της Ζιμπάμπουε με το Εθνικό Πάρκο Victoria Falls της Ζάμπια. Στην πλευρά της τελευταίας υπάρχει και «Η πισίνα του Διαβόλου», η οποία βρίσκεται κυριολεκτικά στην κορυφή των καταρρακτών. Για όσους προτιμούν να θαυμάσουν αυτό το μοναδικό μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNSECO από ψηλά, οργανώνονται και ξεναγήσεις με ελικόπτερο. Καταρράκτες του Νιαγάρα

Οι πιο διάσημοι καταρράκτες του κόσμου δημιουργήθηκαν πριν από 12 χιλιάδες χρόνια, όταν έλιωσαν οι πάγοι στο τέλος της εποχής των παγετώνων και το νερό που κατέκλυσε τις λίμνες άνοιξε δρόμο προς τον Ατλαντικό. Σήμερα, αποτελούν ένα σύμπλεγμα καταρρακτών του ομώνυμου ποταμού, στα σύνορα μεταξύ της καναδικής επαρχίας Οντάριο και της αμερικανικής πολιτείας της Νέας Υόρκης. Δεν είναι οι ψηλότεροι του κόσμου, αλλά εντυπωσιακοί ως προς την έκταση και τη δύναμή τους, με τον τεράστιο όγκο νερού που ταξιδεύει μέσα από αυτούς να έχει κατά καιρούς παρασύρει χιλιάδες ανθρώπους. Ανάμεσα στους ελάχιστους που κατάφεραν να επιζήσουν από την αναμέτρηση μαζί τους είναι και η δασκάλα Annie Edson Taylor, η οποία το 1901 επιχείρησε επιτυχώς να πέσει στους καταρράκτες μέσα σε ένα δρύινο βαρέλι. Αν θέλετε να δείτε από κοντά αυτό το μυθικό υδάτινο θέαμα που οι Ινδιάνοι αποκαλούν «Υγρή βροντή» δεν χρειάζεται να ρισκάρετε τόσο. Μπορείτε να κάνετε ένα σύντομο ταξίδι με βάρκα ή να κατεβείτε περίπου 53 μέτρα στο φαράγγι, για να ζήσετε το μεγαλείο της φύσης από το «Σπήλαιο των ανέμων». Φυσικά, υπάρχουν πολλά σημεία και στις δύο χώρες απ’ όπου μπορείτε να θαυμάσετε τους καταρράκτες του Νιαγάρα από μακριά. Καταρράκτες Havasu

Γνωστοί και ως Bridal Veil Falls πριν από τη μεγάλη πλημμύρα του 1910, οι πιο πολυφωτογραφημένοι καταρράκτες του Grand Canyon, στην Αριζόνα των Ηνωμένων Πολιτειών, περιορίζονται σήμερα σε ένα ρεύμα που πέφτει από ύψος 30 μέτρων πάνω από τους κόκκινους βράχους σε μια σειρά από πισίνες με γαλαζοπράσινα νερά. Ο καταρράκτης Havasu ακούγεται από ένα χιλιόμετρο μακριά και είναι ο πιο εντυπωσιακός και ο πιο προσβάσιμος από τους πέντε του απομακρυσμένου καταφυγίου Havasupai Indian Reservation. Το τιρκουάζ χρώμα του οφείλεται στην υψηλή συγκέντρωση ανθρακικού ασβεστίου στο νερό. Για να τον επισκεφτείτε χρειάζεται ειδική άδεια από τη φυλή Havasupai και κράτηση στο καταφύγιο Havasupai Indian Reservation, καθώς ο αριθμός των ατόμων που επιτρέπεται να εισέλθουν στο φαράγγι είναι περιορισμένος. Η επίσκεψη προϋποθέτει τουλάχιστον μία διανυκτέρευση και εξαιρετική φυσική κατάσταση, γιατί πρέπει να κατεβείτε το μονοπάτι -που συχνά καλύπτεται από ομίχλη- κρατώντας μια αλυσίδα. Οι καλύτεροι μήνες για να τους επισκεφτείτε είναι Φεβρουάριο με Μάιο και Σεπτέμβριο με Νοέμβριο. Από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο το μονοπάτι είναι κλειστό, λόγω των πολύ υψηλών θερμοκρασιών, που ξεπερνούν τους 46°C. Καταρράκτης Gullfoss

Πρόκειται για τον γνωστότερο της Ισλανδίας, τον τεράστιο καταρράκτη του ποταμού Hvítá που πηγάζει από τη λίμνη Langjökull. Ο «Χρυσός καταρράκτης» (Golden Falls) οφείλει το όνομά του στο παγετώδες ίζημα που κάνει το νερό να λάμπει στο φως του ήλιου. Οι γεωλόγοι πιστεύουν ότι το φαράγγι Gullfossgjúfur που τον πλαισιώνει, αγγίζοντας σε ύψος τα 70 μέτρα, σχηματίστηκε από εκρήξεις στην αρχή της τελευταίας εποχής των παγετώνων. Σήμερα το νερό πέφτει από ύψος 32 μέτρων σε σχεδόν ορθή γωνία, σε δύο διαδοχικά στάδια, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση ότι εκτείνεται μέχρι τα άκρα της γης. Ο Gullfoss, που αποτελεί μέρος του «Xρυσού κύκλου» (Golden Circle), είναι ένα από τα πιο διάσημα φυσικά αξιοθέατα της Ισλανδίας. Στις αρχές του περασμένου αιώνα αποτέλεσε μάλιστα το επίκεντρο μιας μεγάλης δικαστικής διαμάχης, όταν ένας Άγγλος επενδυτής θέλησε να χρησιμοποιήσει την ενέργειά του για να τροφοδοτήσει υδροηλεκτρικό εργοστάσιο. Ευτυχώς, τόσο ο ιδιοκτήτης της γης όσο και η κόρη του έδωσαν μεγάλους αγώνες για να προστατέψουν το φυσικό τοπίο και ο καταρράκτης πέρασε τελικά στα χέρια της κυβέρνησης και είναι επισκέψιμος. Αν προγραμματίζετε ταξίδι στην Ισλανδία, φροντίστε να πάτε καλοκαίρι και να επιλέξετε μια μέρα με ήλιο για να δείτε τον Χρυσό καταρράκτη σε όλο του το μεγαλείο. Καταρράκτες Plitvice

Τα νερά που κυλούν πάνω στα ασβεστολιθικά πετρώματα στο κέντρο της Κροατίας εδώ και χιλιάδες χρόνια έχουν δημιουργήσει φυσικά φράγματα, χάρη στα οποία έχουν σχηματιστεί μια σειρά από πανέμορφες λίμνες και εντυπωσιακοί καταρράκτες. Οι 16 του εθνικού πάρκου των Λιμνών Plitvice ξεχωρίζουν για το γαλαζοπράσινο χρώμα τους και για το καταπράσινο τοπίο. Το Plitvice Lakes National Park είναι το μεγαλύτερο πάρκο της χώρας, με 300 τ.χλμ. δάσους που φιλοξενεί αρκούδες, λύκους και πολλά σπάνια είδη πουλιών. Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, οι καταρράκτες που ήταν τουριστικά αξιοθέατα ακόμη και από τα τέλη του 19ου αιώνα σήμερα προσελκύουν πάνω από ένα εκατομμύριο επισκέπτες τον χρόνο. Αν σκέφτεστε να ταξιδέψετε στην περιοχή, μην παραλείψετε να φτάσετε στο τέλος των Κάτω Λιμνών για να δείτε τον Veliki Slap, τον ψηλότερο από τους καταρράκτες Plitvice. Γνωστός και ως ο «Μεγάλος καταρράκτης», τροφοδοτείται από τα νερά του ποταμού Plitvica Potok, που πέφτουν από ύψος 78 μέτρων δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό θέαμα. Καταρράκτης Angel

Ο υψηλότερος συνεχόμενος καταρράκτης στον κόσμο βρίσκεται στη Βενεζουέλα και έχει πάρει το όνομά του από τον Αμερικανό τυχοδιώκτη James Angel, ο οποίος κατάφερε να προσγειώσει το αεροπλάνο του εκεί το 1937. Ο μέχρι τότε Kerepakupai Merú -που σημαίνει «Καταρράκτης του βαθύτερου μέρους»-, ή Parakupá Vená -«Πτώση από το υψηλότερο σημείο» στη γλώσσα των ιθαγενών Pemón -, έχει το απίστευτο ύψος των 979 μέτρων και πέφτει από την άκρη του βουνού Auyán-tepui στον ποταμό Churún, στην περιοχή Gran Sabana της πολιτείας Bolívar. Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά αξιοθέατα της χώρας και βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Πάρκο Canaima. Αν θέλετε να αντικρίσετε το μοναδικό θέαμα, όταν με το καλό ταξιδέψετε στη Βενεζουέλα πρέπει να πάρετε μια πτήση για Canaima, στη συνέχεια να διανύσετε μια απόσταση με βάρκα και στο τέλος να περπατήσετε περίπου 3 ώρες για να φτάσετε στον προορισμό σας. Aξίζει πραγματικά τον κόπο.

Τα θαύματα της φύσης- Η φύση, ένας μεγάλος καλλιτέχνης

Από την ροζ λίμνη στην Αυστραλία, μέχρι τους μεγάλους καταρράκτες στα σύνορα της Ζιμπάμπουε-Ζάμπια, και το «μονοπάτι του γίγαντα» στην Β. Ιρλανδία, αυτά είναι τα 22 θαύματα της φύσης που αξίζει να κάνετε ένα ταξίδι έστω για μια φορά στη ζωή σας.

Καταρράκτες Βικτώρια Βρίσκονται στα σύνορα της Ζιμπάμπουε με τη Ζάμπια και είναι δύο φόρες μεγαλύτεροι από τους καταρράκτες του Νιαγάρα. Θεωρούνται ότι είναι οι μεγαλύτεροι καταρράκτες του κόσμου σύμφωνα με το Encyclopedia Britannica. Ο ήχος του νερού που πέφτει είναι τόσο μεγάλος που ακούγεται ακόμη και 24 μίλια μακριά.

Οι Καταρράκτες της Βικτωρίας (αγγλικά: Victoria Falls) ή Mosi-oa-Tunya ( "Ο καπνός που βροντά") είναι καταρράκτες που βρίσκονται στην Αφρική, μεταξύ της Ζάμπια και της Ζιμπάμπουε. Δημιουργούνται από τον ποταμό Ζαμβέζη, και αποτελούν κάποιους από τους μεγαλύτερους καταρράκτες του κόσμου. Το όνομα "Βικτωρίας", δόθηκε από τον Ντέιβιντ Λίβινγκστον, προς τιμή της βασίλισσας Βικτωρίας και είναι το όνομα το οποίο χρησιμοποιεί επίσημα η Ζιμπάμπουε για τους καταρράκτες. Αντίθετα, η Ζάμπια χρησιμοποιεί ως επίσημο το όνομα Mosi-oa-Tunya. Το μέγιστο ύψος τους φτάνει τα 108 μέτρα και το πλάτος τους τα 1708 μέτρα, ενώ ο όγκος του νερού που πέφτει φτάνει κατά μέσο όρο τα 1088 m³/s (κυβικά μέτρα/δευτερόλεπτο).[1] Οι καταρράκτες της Βικτωρίας σχηματίζονται όταν ο Ζαμβέζης που ρέει σε ένα επίπεδο υψίπεδο συναντά ένα χάσμα πλάτους 1708 μέτρων. Το ύψος του χάσματος ξεκινά από τα 80 μέτρα (στη δυτική άκρη) και φτάνει στα 108 (στο κέντρο). Το χάσμα αυτό αποκαλείται Πρώτο Φαράγγι. Στο λόφο του καταρράκτη σχηματίζονται δύο νησιά, που είναι αρκετά μεγάλα, ώστε να είναι εμφανή ακόμα με πλήρη πλημμύρα: Το Νησί Boaruka (ή νησί καταρρακτών), κοντά στη δυτική όχθη και το Νησί Λίβινγκστον, κοντά στη μέση. Ακόμα, διάφορες μικρές νησίδες δημιουργούνται την περίοδο που τα νερά δεν είναι πολλά. Τα κύρια ρεύματα ονομάζονται: Devil's Cataract (Καταρράκτες του Διαβόλου ή Leaping Water, νερό που πηδά), Main Falls (Κύριοι καταρράκτες) , Rainbow Falls (Καταρράκτες του Ουράνιου τόξου) και Eastern Cataract (Ανατολικός Καταρράκτης). Μετά τους καταρράκτες το ποτάμι συνεχίζει την πορεία του μέσα από 7 διαδοχικά φαράγγια. Οι πλευρές από αυτά τα φαράγγια είναι κάθετες και έχουν ύψος περίπου γύρω στα 120 μέτρα. Η ποσότητα του νερού που πέφτει από τους καταρράκτες διαφέρει ανάλογα με την εποχή. Η περίοδος των βροχών ξεκινά από τα τέλη Νοεμβρίου και φτάνει έως τις αρχές Απριλίου. Την περίοδο του Φεβρουαρίου μέχρι τον Μάιο, είναι η περίοδος όπου ο Ζαμβέζης πλημμυρίζει. Το ύψος του σύννεφου που σηκώνεται από την πτώση των νερών φτάνει τα 400 μέτρα και είναι ορατό από απόσταση 50 χιλιομέτρων. Στην περιοχή γύρω από τους καταρράκτες, έχουν ανακαλυφθεί ευρήματα από την προϊστορική εποχή, που φτάνουν μέχρι και την εποχή του homo habilis. Οι καταρράκτες απέκτησαν από τους διάφορους λαούς που πέρασαν από την περιοχή διάφορα ονόματα. Οι ιθαγενής της φυλής της περιοχής, Batoka/Tokalea, ονόμαζαν τους καταρράκτες Shungu na mutitima. Οι Matabele, μια φυλή των Ζουλού, τους ονόμασαν με το όνομα aManz' aThunqayo, ενώ οι Batswana και οι Makololo τους έδωσαν το όνομα Mosi-oa-Tunya. Όλα τα προηγούμενα ονόματα σημαίνουν "Ο καπνός που βροντά". Ο πρώτος Ευρωπαίος που είδε τους καταρράκτες ήταν ο Ντέιβιντ Λίβινγκστον, στις 17 Νοεμβρίου του 1855, στη διάρκεια του ταξιδιού του (1852–56) στον άνω Ζαμβέζη.[1] Η ύπαρξή τους ήταν γνωστή στις ντόπιες φυλές, και ίσως και στους Άραβες. Ο Λίβινγκστον, που εντυπωσιάστηκε από τους καταρράκτες, τους έδωσε το όνομα της βασίλισσας Βικτωρίας της Αγγλίας.[1] Το 1860, ο Λίβινγκστον επέστρεψε μαζί με τον φυσικό Τζον Κρικ, για να τους μελετήσει. Διάφοροι άλλοι Ευρωπαίοι εξερευνητές της εποχής που πέρασαν από τους καταρράκτες ήταν ο Πορτογάλος Serpa Pinto, ο Τσέχος Emil Holub, που ήταν και ο πρώτος που χαρτογράφησε την περιοχή, το 1975, και ο Βρετανός ζωγράφος Thomas Baines. Γύρω στο 1900, η βρετανική εταιρία British South Africa Company αποφάσισε να αγοράσει μεταλλευτικά δικαιώματα στην περιοχή βόρεια του Ζαμβέζη, καθώς την εκμετάλλευση διαφόρων άλλων παραγωγικών πηγών στη γύρω περιοχή, μέσω της οποίας εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι Ευρωπαίοι κοντά στους καταρράκτες. Ο ιδιοκτήτης της εταιρίας, Cecil Rhodes, θέλησε να περάσει η σιδηροδρομική γραμμή Κέιπ Τάουν-Κάιρο από τους καταρράκτες της Βικτωρίας. Το 1905 κατασκευάστηκε η γέφυρα των καταρρακτών της Βικτωρίας, στο Δεύτερο Φαράγγι. Τότε οι καταρράκτες απέκτησαν μεγάλη φήμη ως τουριστικό αξιοθέατο και η πόλη Victoria Falls έγινε το τουριστικό κέντρο της περιοχής. Από τα τέλη της δεκαετίας του '60, όταν και ξεκίνησε ο πόλεμος για την ανεξαρτησία της Ζιμπάμπουε, μέχρι και το 1980 που τελείωσε, η τουριστική κίνηση στους καταρράκτες ήταν περιορισμένη. Το 1989 η UNESCO περιέλαβε τους καταρράκτες στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς.(βικιπαιδεια)

Το ηφαίστειο Παρικουτίν

Το ηφαίστειο Παρικουτίν στο Μεξικό είναι παράδειγμα ηφαιστείου που γεννήθηκε ξαφνικά, σε περιοχή που δεν υπήρχε. Ξεκίνησε ως ρωγμή του εδάφους σε χωράφι με καλαμπόκι στις 20 Φεβρουαρίου 1943 και παρέμεινε ενεργό ως το 1952. Κατά την περίοδο που υπήρξε ενεργό, δημιούργησε κώνο ύψους 420 μέτρων. Εθνικό πάρκο Γιοσέμιτι

Το Εθνικό Πάρκο Γιοσέμιτι (αγγλικά: Yosemite National Park, [joʊˈsɛmɪti]) βρίσκεται στην Καλιφόρνια των Ηνωμένες Πολιτείες και εκτείνεται κυρίως στις κομητείες Μαριπόζα και Tuolumne. Έχει συνολική έκταση 761.266 στρεμμάτων (3.081 χμ²) και φθάνει μέχρι τις δυτικές πλαγιές της οροσειράς Σιέρρα Νεβάδα[4]. Αποτελεί τουριστικό προορισμό για περισσότερους από 3.5 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως και οι περισσότεροι επισκέπτες έρχονται σε επαφή μόνο με την έκταση των 18 χμ² της ομώνυμης κοιλάδας[5]. Το 1984 ανακηρύχθηκε μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ενώ είναι αναγνωρισμένο διεθνώς για τη φυσική ομορφιά του, τις εντυπωσιακές βουνοπλαγιές από γρανίτη, τους καταρράκτες, τα ποτάμια και τους χειμάρρους του, καθώς και τη βιοποικιλότητα που παρατηρείται στο πάρκο[5]. Περίπου το 89% της έκτασής του έχει ανακηρυχθεί περιοχή άγριας φύσης. Υπήρξε ιστορικά το πρώτο πάρκο που τέθηκε υπό προστασία με απόφαση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ[6] και παρά το γεγονός πως δεν αποτέλεσε τον πρώτο αναγνωρισμένο εθνικό δρυμό, το Γιοσέμιτι διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη της ιδέας των εθνικών πάρκων στις Ηνωμένες Πολιτείες, χάρη στην πολύτιμη συμβολή του Τζον Μιούιρ και άλλων φυσιολατρών[6]. Το πάρκο Γιοσέμιτι είναι ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση και λιγότερο κατακερματισμένους βιότοπους στη Σιέρα Νεβάδα, που φιλοξενεί μία μεγάλη ποικιλία χλωρίδας και πανίδας. Το υψόμετρό του κυμαίνεται από 600 έως 4.000 μέτρα και χωρίζεται σε πέντε κύριες ζώνες βλάστησης. Από τα συνολικά 7.000 είδη βλάστησης που έχουν παρατηρηθεί στην Καλιφόρνια, περίπου το 50% ευδοκιμεί στη Σιέρα Νεβάδα και ποσοστό μεγαλύτερο του 20% στο Γιοσέμιτι, το οποίο συνιστά φυσική κατοικία για περισσότερα από 160 σπάνια είδη φυτών, με σπάνιους γεωλογικούς σχηματισμούς και μοναδικό υπέδαφος[5]. Η γεωλογία της ευρύτερης περιοχής του Γιοσέμιτι χαρακτηρίζεται από την παρουσία πετρωμάτων από γρανίτη και υπολειμμάτων παλαιότερων σχηματισμών. Πριν από περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια, το επίπεδο της Σιέρα Νεβάδα ανυψώθηκε και έφερε κλίση, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν σχετικά ήπιες πλαγιές στα δυτικά, και πιο απότομες στο ανατολικό τμήμα της οροσειράς. Η ανύψωση ευνόησε επίσης τη δημιουργία χειμάρρων και κοιτών, ώστε να σχηματιστούν σταδιακά βαθιά και στενά φαράγγια. Ο πάγος και το χιόνι που συσσωρεύτηκαν πριν από περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια σχημάτισαν παγετό στα μεγαλύτερα ύψη, ο οποίος υποχώρησε στις κοιλάδες. Το πάχος του χιονιού εκτιμάται πως έφθασε μέχρι τα 1.200 μέτρα και η μεταφορά της μάζας του συνέβαλε στη διαμόρφωση του χαρακτηριστικού σχήματος (τύπου U) της κοιλάδας του Γιοσέμιτι[5]. Γκραντ Κάνυον, ένα από τα εφτά θαύματα του φυσικού κόσμου

Το Γκραντ Κάνυον (Grand Canyon) είναι ένα από τα πιο γνωστά εθνικά πάρκα των ΗΠΑ και σίγουρα ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της χώρας. Το διασχίζει ο ποταμός Κολοράντο, που ξεκινά από τα Βραχώδη όρη και χύνεται στον Κόλπο του Μεξικού. Διατηρεί τεράστια ιστορία και πληροφορίες για τη Γη, και σε μήκος 277 μίλια και 10 μίλια πλάτος (κατά μέσο όρο), είναι ένα από τα επτά θαύματα του φυσικού κόσμου. Σαλάρ Ντε Ουγιούνι

Το Σαλάρ Ντε Ουγιούνι βρίσκεται στην Βολιβία και είναι η μεγαλύτερη ξηρή λίμνη στον κόσμο με έκταση 10.582 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Βρίσκεται στο υψίπεδο των Άνδεων περίπου 3.656 μέτρα πάνω από το μέσο επίπεδο της θάλασσας και διαμορφώθηκε ύστερα από μετασχηματισμούς διαφόρων προϊστορικών λιμνών. Καλύπτεται από λίγα μέτρα κρούστας αλατιού, το οποίο έχει μια εξαιρετική ομαλότητα καθώς η υψομετρική διαφορά είναι λιγότερη από ένα μέτρο σε ολόκληρη την έκταση του Σαλάρ.. Βόρειο Σέλας

Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, κατά το οποίο ο ουρανός σε συγκεκριμένα σημεία της γης, λαμβάνει εκπληκτικά χρώματα. Το Σέλας είναι το φωτεινό ουράνιο φαινόμενο που συμβαίνει στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και που παρατηρείται ιδίως στις πολικές περιοχές (Πολικό Σέλας), τόσο στο Βόρειο ημισφαίριο, όσο και στο Νότιο, αποκαλούμενο αντίστοιχα «Βόρειο Σέλας» και «Νότιο Σέλας». Δασικό Πάρκο της Ζανγκτζιατζιέ

Το Εθνικό Δασικό Πάρκο της Ζανγκτζιατζιέ (κινεζικά: 湖南张家界国家森林公园, πινγίν: Húnán Zhāngjiājiè Guójiā Sēnlín Gōngyuán) είναι μια ορεινή δασική περιοχή η οποία βρίσκεται κοντά στην πόλη Ζανγκτζιατζιέ στα βόρεια της επαρχία Χουνάν της Κίνας. Είναι ένα από τα πάρκα εντός της ευρύτερης γραφικής περιοχής της Γουλινγκγιουάν. Ιστορία [Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα] Το 1982 αναγνωρίστηκε ως το πρώτο εθνικό πάρκο της Κίνας με την περιοχή του να εκτείνεται σε 48.1 τ.χλμ. (4810 εκτάρια).[1] Το πάρκο αποτελεί ένα μικρό μέρος μόνο της κατά πολύ μεγαλύτερης γραφικής περιοχής της Γουλινγκγιουάν με έκταση 264 τ. χλμ., και η οποία το 1992 αναγνωρίστηκε επίσημα ως Τοπίο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.[2] Το 2004, το γεωπάρκο της Ζανγκτζιατζιέ ονομάστηκε ως ένα από τα παγκόσμια γεωπάρκα της ΟΥΝΕΣΚΟ.[3] Μια από τις στήλες στο πάρκο η οποία αποτελείται από χαλαζία και αμμόλιθο, έχει ύψος 1080 μέτρα και ονομαζόταν Στήλη του Νότιου Ουρανού έως τον Ιανουάριο του 2010, όταν και μετονομάστηκε παίρνοντας το όνομα Όρος Άβαταρ Αλληλούια (阿凡达-哈利路亚山, πινγίν: Āfándá hālìlùyà shān) προς τιμή της κινηματογραφικής ταινίας Άβαταρ. Σύμφωνα με τους υπεύθυνους του πάρκου, οι φωτογραφίες από την Ζανγκτζιατζιέ ενέπνευσαν τους κινηματογραφικούς συντελεστές ώστε να δημιουργήσουν τα αιωρούμενα Όρη Αλληλούια στην ταινία.[4] Ο σκηνοθέτης της ταινίας και οι σχεδιαστές της παραγωγής ανέφεραν πως εμπνεύστηκαν από διάφορα βουνά σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων αυτών στην επαρχία Χουνάν.[5] Το 2015 ανακοινώθηκε η έναρξη της κατασκευής γυάλινης γέφυρας μήκους 380 μέτρων (1247 πόδια), εύρους 6.19 (20 πόδια), και σε ύψος 300 μέτρων (984 πόδια), με σκοπό τη σύνδεση δύο απόκρημνων κορυφών της περιοχής, και την διάθεση της στο κοινό να έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο του 2015.[6] Γεωλογικά χαρακτηριστικά Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του πάρκου είναι οι στηλοειδής σχηματισμοί μεγάλου μεγέθους που υπάρχουν διάσπαρτοι στο πάρκο. Αν και μοιάζουν με ασβεστολιθικούς σχηματισμούς, οι στήλες αυτές δεν αποτελούν το προϊόν διαδικασίας χημικής διάβρωσης, το κύριο φαινόμενο από το οποίο προέρχονται οι ασβεστόλιθοι στα καρστικά συστήματα, αλλά είναι το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης φυσικής αποσάθρωσης των πετρωμάτων.[7] Τα κύρια κλιματικά χαρακτηριστικά τα οποία οδηγούν στον σχηματισμό των στηλών, είναι η δημιουργία του πάγου ο οποίος σχηματίζεται και διογκώνεται κατά τον χειμώνα, και των φυτών τα οποία φυτρώνουν ανάμεσα στα πετρώματα. Ο καιρός είναι υγρός κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου, με αποτέλεσμα η βλάστηση να είναι πολύ πυκνή. Τα παράπλευρα υλικά που δημιουργούνται από την κλιματική επίδραση, μεταφέρονται εκτός του περιβάλλοντος με ρυάκια. Οι σχηματισμοί αυτοί είναι σήμα κατατεθέν των φυσικών τοπίων της Κίνας, και συναντώνται επίσης και σε πολλά αρχαία κινεζικά έργα ζωγραφικής.[8]( Βικιπαίδεια)

Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος, ένα θαύμα της φύσης

Γνωστός και ως το Μεγάλο Κοραλλιογενές Φράγμα απλώνεται σε ένα μήκος 2.300 χιλιομέτρων με περισσότερα από 26.000 τ.χλμ. από κοραλλένιες λωρίδες και νησιά διάφορων μεγεθών. Βρίσκεται στη Θάλασσα των Κοραλλιών στις ακτές της περιοχής Κουίνσλαντ της Αυστραλίας και φτάνει έως την ακτογραμμή της Παπούα –Νέα Γουινέας. Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος απλώνεται σε ένα μήκος 2.300 χιλιομέτρων με περισσότερα από 26.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα από κοραλλένιες λωρίδες και νησιά διάφορων μεγεθών. Περιλαμβάνει 70 βιολογικές ζώνες, 400 είδη κοραλλιών, 3.000 συστήματα υφάλων και 940 νησιά στα περίπου 345.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα της έκτασης του. Θεωρείται αρκετά σημαντικό αφού φιλοξενεί 1.800 είδη ψαριών, 5.000 είδη μαλακίων αλλά και 125 διαφορετικούς καρχαρίες. Επίσης 175 είδη πουλιών και έξι απειλούμενα είδη θαλάσσιας χελώνας. Στο φράγμα βρίσκουμε και το πασίγνωστο από τη ταινία Nemo, ψάρι κλόουν, αλλά και το ψάρι Ναπολέων όπου ζει 30 χρόνια και έχει μήκος 2,5 μέτρα.

Αποτελείται από μικροσκοπικούς πολύποδες κοραλλιών. Οι παλίρροιες παρέα με το χρόνο δημιούργησαν το Κοραλλιογενές Φράγμα πριν εκατομμύρια χρόνια. Καθώς η στάθμη της θάλασσας αυξάνονταν σταθερά και η παράκτια πεδιάδα που υπήρχε στη περιοχή με τη σειρά της βυθιζόταν στα νερά, τα κοράλλια επεκτεινόταν όλο και ψηλότερα στους λόφους της, διαμορφώνοντας τη σημερινή κατάσταση .Τον ανακάλυψε ο Βρετανός εξερευνητής Τζέιμς Κουκ το 1770 όταν και παγιδεύτηκε με το πλοίο του στον ύφαλο και τα αιχμηρά βράχια διέλυσαν το κύτος του πλοίου. Κάτοικοι της περιοχής ήταν οι Αβορίγινες και πάντα ο ύφαλος ασκούσε επιρροή στους Ιθαγενείς. Εκτός του ότι χρησίμευε για το ψάρεμα πολλών ειδών, κατάφεραν οι Ιθαγενείς και δημιουργήσαν και τους ανάλογους μύθους με τα πλάσματα που ανακάλυπταν. Στα ανοιχτά της Ανατολικής ακτής της Αυστραλίας προσφέρονται οι κατάλληλές συνθήκες για τον σχηματισμό των πέτρινων όγκων. Γνώρισμα των κοραλλιών είναι η ανάπτυξη τους σε καθαρά και ρηχά νερά όπου το φως ευνοεί τη φωτοσύνθεση.

Στο πέρασμα των αιώνων ο ύφαλος δεν είναι πια ένας ανεξάρτητος σχηματισμός αλλά ένα συνονθύλευμα από σχήματα και μορφές ζωής που επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες και τη θέση τους. Εντυπωσιακό γεγονός ότι οι κοραλλιογενείς πλάκες κάθε χρόνο αυξάνουν τη διάμετρο τους μέχρι και 30 εκατοστά .Συνολικά ενώ το μέγεθος του υφάλου αλλά και η ποικιλομορφία του βοηθούν στο να μην υπάρχουν μαζικές περιβαλλοντικές αλλαγές, ο ζωντανός ύφαλος παραμένει αρκετά ευάλωτος. Η περίφημη κλιματική αλλαγή επηρεάζει τον ύφαλο αφού οι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν το λεγόμενο στρες στα κοράλλια με συνέπεια τη λεύκανση τους. Οι προσαράξεις πλοίων τα βιομηχανικά απόβλητα και οι πετρελαιοκηλίδες έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Επιπρόσθετα αυξήθηκαν οι αστερίες που τρέφονται από τα κοράλλια έχοντας ως αποτέλεσμα την μείωση τους. Συνολικά 34 τυφώνες τα τελευταία 35 χρόνια είναι υπεύθυνοι για το 50% της καταστροφής του Μεγάλου Φράγματος. Η απαγόρευση της αλιείας από τη κυβέρνηση της Αυστραλίας το 2004 σε μεγάλο μέρος της έκτασης του υφάλου έφερε μια βιολογική ανάκαμψη . Κάποια κοράλλια είναι ανθεκτικά σε περιόδους αλλαγών και κυρίως εκείνων που διασταυρώνονται τα γονίδια διαφορετικών ειδών. Ο λόγος που ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομίας από την Unesco είναι οι τεράστιες εκτάσεις που καταλαμβάνουν τα διάφορα είδη κοραλλιών μαζί με τις κοραλλιογενείς πλάκες που έχουν λειανθεί από τα κύματα. Ακόμα πιο εντυπωσιακά είναι τα μεγάλα στρογγυλεμένα τμήματα που έχουν στολιστεί με καφέ κοράλλια δερματώδους υφής. Οι σπόγγοι δίνουν χρώμα στους βράχους ενώ στις σχισμές φωλιάζουν κάθε λογής πλάσματα. ΦΩΤΟ 4 Έχει διαφορετικούς τύπους υφάλων που χωρίζονται ανάλογα με την απόσταση τους από την ακτή, το βάθος των υδάτων αλλά και τις φυσικές δυνάμεις που δρουν επάνω τους. Οι Περιφερειακοί Ύφαλοι απλώνονται πάνω σε χαμηλούς βραχώδεις σχηματισμούς και φτάνουν μέχρι την ακτή. Οι Κεντρικοί Ύφαλοι είναι τα στρογγυλεμένα τμήματα που αναδύονται και περιλαμβάνουν κάποιοι από αυτούς εσωτερικές λιμνοθάλασσες. Οι υπόλοιποι σκεπάζονται από αμμώδη και δασωμένα νησιά.(Πηγή: https://www.geografikoi.gr/great-barrier-reef/)

Τα νησιά Γκαλαπάγκος

Τα νησιά Γκαλαπάγκος (ισπανικό όνομα: Islas Galápagos, προφέρεται Ίσλας Γαλάπαγος, ισπανική προφορά ΔΦΑ: [ˈislas ɣaˈlapaɣos]) είναι αρχιπέλαγος αποτελούμενο από 13 κύρια ηφαιστειακής προέλευσης νησιά, 6 μικρότερα νησιά, και 107 βράχους και νησάκια. Το αρχιπέλαγος ανήκει πολιτικά στον Ισημερινό, χώρα στη βορειοδυτική Νότια Αμερική. Το πρώτο νησί θεωρείται πως σχηματίστηκε 5 έως 10 εκατομμύρια έτη πριν, ως αποτέλεσμα της τεκτονικής δραστηριότητας. Τα νεότερα νησιά, Isabela (Ισαβέλα) και Fernandina (Φερναντίνα), διαμορφώνονται ακόμα, μέσω της πιο πρόσφατης ηφαιστειακής έκρηξης του 1998. Τα νησιά κατανέμονται γύρω από τον Ισημερινό, 965 χιλιόμετρα (περίπου 600 μίλια) δυτικά του Ισημερινού (0°Ν 91°Δ). Είναι φημισμένα για τον απέραντο αριθμό ενδημικών ειδών τους και τις μελέτες που πραγματοποίησε εκεί το 1835 ο Κάρολος Δαρβίνος, οι οποίες οδήγησαν στη θεωρία της φυσικής επιλογής. ΦΩΤΟ

Εξετάζοντας ο Δαρβίνος την πανίδα της περιοχής ανέπτυξε τη θεωρία του σύμφωνα με την οποία η γεωγραφική απομόνωση επηρέασε την απόκλιση των διαφόρων έμβιων ειδών. Για παράδειγμα οι λεγόμενες σπίζες του Δαρβίνου, κατά πάσα πιθανότητα εξελίχθηκαν από ένα κοινό πρόγονο και στη συνέχεια αναπτύχθηκαν σε πολυάριθμα σημεία στα νησιά λόγω έλλειψης ανταγωνισμού από άλλα είδη πουλιών, όπως επίσης τα θαλάσσια ιγκουάνα και οι γιγάντιες χελώνες που βρίσκονται εκεί και είναι άξιες ενδιαφέροντος. Με την ίδια θεωρία υποστηρίζεται η τεράστια ανάπτυξη των κάκτων σε μορφή δένδρων, που σε κανονικές συνθήκες είναι μικροί, λόγω ακριβώς της έλλειψης φοινίκων και κωνοφόρων δένδρων στην περιοχή.

Τα νησιά Γκαλαπάγκος βρίσκονται μια ώρα πίσω από την ώρα Ισημερινού. Αν και η πρώτη νομοθεσία για την προστασία των νήσων Γκαλαπάγκος θεσπίστηκε το 1934 και συμπληρώθηκε το 1936, τη δεκαετία του 1950 λήφθηκαν τα σημαντικότερα μέτρα με σκοπό τον έλεγχο πάνω στην εγγενή χλωρίδα και πανίδα. Το 1955, η Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης (International Union for the Conservation of Nature) οργάνωσε μια αποστολή με σκοπό τη συγκέντρωση στοιχείων. Δύο έτη αργότερα, το 1957, η UNESCO, σε συνεργασία με την κυβέρνηση του Ισημερινού, έστειλε μια ακόμα ερευνητική ομάδα για να μελετήσει την περιοχή και για να επιλέξει έναν τόπο για έναν δημιουργία ενός ερευνητικού σταθμού. Το 1959, παράλληλα με την επέτειο των εκατό χρόνων από τη δημοσίευση της Καταγωγής των Ειδών του Δαρβίνου, η κυβέρνηση του Ισημερινού ανακήρυξε το 97,5% του εδάφους ως εθνικό πάρκο, εκτός από τις περιοχές που ήταν ήδη κατοικημένες. Τον ίδιο χρόνο, ιδρύθηκε το Ίδρυμα Κάρολος Δαρβίνος (Charles Darwin Foundation), με διεθνή έδρα στις Βρυξέλλες. Οι αρχικοί στόχοι του ήταν να εξασφαλίσει τη συντήρηση των μοναδικών οικοσυστημάτων στις νήσους και να προωθήσει όλες τις απαραίτητες επιστημονικές μελέτες. Η εργασία συντήρησης άρχισε με την καθιέρωση του ερευνητικού σταθμού Charles Darwin το 1964, Κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών, τα προγράμματα συντήρησης, όπως η εξόντωση των εισαχθέντων ειδών και η προστασία των εγγενών ειδών, εκτελέσθηκαν από το προσωπικό των σταθμών. Αυτήν την περίοδο, οι περισσότεροι εδρεύοντες επιστήμονες ακολουθούν τους στόχους συντήρησης ενώ η εργασία των περισσότερων επισκεπτών επιστημόνων είναι προσανατολισμένη προς την καθαρή έρευνα. Όταν το εθνικό πάρκο καθιερώθηκε, περίπου 1.000 έως 2.000 άνθρωποι ανταποκρίθηκαν. Το 1972 μια απογραφή που έγινε στο αρχιπέλαγος είχε ως αποτέλεσμα την καταγραφή ενός πληθυσμού 3,488 ανθρώπων. Μέχρι τη δεκαετία του '80, αυτός ο αριθμός είχε ανέλθει εντυπωσιακά σε περισσότερους από 15.000 ανθρώπους, και εκτιμήσεις για το 2004 υπολογίζουν περίπου 20.000 ανθρώπους. Το 1986 ο περιβάλλων ωκεανός αναγνωρίστηκε ως υπό προστασία από την αλιεία και την περαιτέρω ανάπτυξη. Η UNESCO αναγνώρισε τα νησιά Γκαλαπάγκος ως παγκόσμια κληρονομιά το 1978, ενώ αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2001 αναγνωρίστηκε και ο περιβάλλων ωκεανός. Τα αξιοσημείωτα είδη των νησιών περιλαμβάνουν: • Γιγάντια Χερσαία Ιγουάνα, Conolophus subcristatus • Θαλάσσια Ιγκουάνα, cristatus Amblyrhynchus (η μόνη ιγουάνα που σιτίζεται από τη θάλασσα) • Γιγάντια Χελώνα των Γκαλαπάγκος, Geochelone elephantopus, γνωστή ως galápago στα ισπανικά, έδωσε το όνομα στα νησιά. • Γαλαζοπόδαρη Σούλα Sula nebouxii • Πράσινη Χελώνα των Γκαλαπάγκος, πιθανά ένα υποείδος της Πράσινης Χελώνας του Ειρηνικού, Chelonia mydas agassisi • Αγγούρι της θάλασσας, η αιτία των περιβαλλοντικών διαμαχών με τους ψαράδες πέρα από τις ποσοστώσεις αυτής της ακριβής ασιατικής λιχουδιάς Holothuria spp. • 13 ενδημικά είδη σπίζας, αποκαλούμενα γενικά σπίζες του Δαρβίνου • Σπίζα-Δρυοκολάπτης, Camarhynchus pallidus • Πιγκουίνος των Γκαλαπάγκος, Spheniscus mendiculus • Κορμοράνος του Χάρρις, Phalacrocorax harrisi • Γεράκι των Γκαλαπάγκος, Buteo galapagoensis • Τα Θαλάσσια Λιοντάρια (είδος φώκιας), που ζουν στις παγωμένες θάλασσες, είναι παρόντα στα νησιά Γκαλαπάγκος λόγω του ψυχρού θαλάσσιου ρεύματος Humboldt. Βρίσκονται κυρίως στα νησιά Plaza Sur (Πλάσα Σουρ), Santiago (Σαντιάγο) και Fernandina (Φερναντίνα).

Εδώ το επίκεντρο είναι το φυσικό περιβάλλον και όχι ο άνθρωπος. Όλα γυρνούν γύρω από την προστασία της φύσης, των ζώων και των φυτών. Είναι το μέρος όπου ο Δαρβίνος συνέλαβε την ιδέα και μετέπειτα τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών. Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα περίπου 300 νησίδων και βράχων, εκ των οποίων, τα 5 έχουν οικιστικές εγκαταστάσεις. Τα Γκαλαπάγκος ουσιαστικά δημιουργήθηκαν από την έντονη σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής και οφείλουν τη φυσική τους ομορφιά, την ποικιλομορφία και τη μοναδικότητα των ειδών που φιλοξενούν τόσο σε αυτές όσο και στην απομόνωσή τους που ευνοεί την ενδημικότητα. Θεωρούνται ένα ζωντανό εργαστήριο συνεχών εξελικτικών διαδικασιών μέχρι τις μέρες μας και διαθέτουν ένα μεγάλο αριθμό ζωικών και φυτικών ειδών που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που έχουν ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Η Μεγάλη Πρισματική Πηγή στο Γέλοουστοουν

Η Μεγάλη Πρισματική Πηγή στο πάρκο Γέλοουστοουν των ΗΠΑ, περιέχει άλατα που δημιουργούν κόκκινα, πορτοκαλί, κίτρινα, πράσινα και μπλε χρώματα. Σύμφωνα με μια θεωρία, σε πηγές σαν αυτή εμφανίστηκαν οι πρώτοι ζωντανοί οργανισμοί Κάτω από τα θερμά λουτρά και τους πίδακες ατμών του εθνικού Πάρκου Γελοουστόουν στις ΗΠΑ, «κοιμάται» ένα υπερηφαίστειο. Κόλπος Χα Λονγκ

Χαρακτηρίζεται το Εθνικό Στολίδι του Βιετνάμ και ανήκει στον Κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO και στον κατάλογο Εθνικών Κειμηλίων και Τόπων του Βιετνάμ από το 1962. Βρίσκεται στο βόρειο Βιετνάμ και αποτελείται από χιλιάδες ασβεστολιθικούς σχηματισμούς και νησίδες σε διάφορα μεγέθη και εντυπωσιακά σχήματα . Το μονοπάτι του γίγαντα

Το «μονοπάτι του γίγαντα» (giant’s causeway), είναι ένα εντυπωσιακό αξιοθέατο της Β. Ιρλανδίας, που εντυπωσιάζει τους επισκέπτες με τις εξάγωνες πέτρες που εφάπτονται μεταξύ τους. Σε πολλά σημεία, η συμμετρία μεταξύ των βράχων είναι τέτοια, που δύσκολα πείθεται κανείς ότι η περιοχή είναι δημιούργημα της μητέρας φύσης. Η ροζ λίμνη στην Αυστραλία

Η λίμνη Χίλιερ που μοιάζει με ροζ τσιχλόφουσκα, βρίσκεται στο νησί Middle στη δυτική Αυστραλία. Το ροζ χρώμα οφείλεται στη μεγάλη περιεκτικότητα της σε αλάτι αλλά και στα κόκκινα αλόφιλα βακτηρία που περιέχει. Παμούκαλε στην Τουρκία

Το Παμούκαλε που σημαίνει «κάστρο από βαμβάκι», είναι γεωλογικός σχηματισμός στην επαρχία Ντενιζλί, στη νοτιοδυτική Τουρκία. Αποτελείται από θερμές πηγές και λευκό τραβερτίνη, ο οποίος σχηματίζει πισίνες από τα ανθρακικά ορυκτά που περιέχονται στο νερό. Βρίσκεται στο εσωτερικό της κοιλάδας του Μαιάνδρου. Οι μαρμάρινες σπηλιές της Παταγονίας

Σαν να δημιουργήθηκαν από χέρι καλλιτέχνη, οι «Marble Caves» (Μαρμάρινες Σπηλιές) αποτελούν ένα μοναδικό φαινόμενο που βρίσκεται στη λίμνη Lago General Carrera ανάμεσα στη Χιλή και την Αργεντινή.Η ιδιαίτερη γεωλογική μορφή τους οφείλεται στην κίνηση των κυμάτων της λίμνης εδώ και 6.000 χρόνια. Ο πολύχρωμος ποταμός της Κολομβίας

Το Κάνο Κριστάλες της Κολομβίας, από το Σεπτέμβριο μέχρι το Νοέμβριο, μετατρέπεται σε ένα πολύχρωμο ρέμα στα χρώματα του ουράνιου τόξου. Ο λόγος ότι κατοικείται από ενδημικά φύκια, με αποτέλεσμα το ποτάμι να καλύπτεται με διαφορετικές αποχρώσεις κίτρινου, μπλε και κόκκινου, που μαζί δημιουργούν ένα μοναδικό θέαμα.