
Τα θαύματα της φύσης- Η φύση, ένας μεγάλος καλλιτέχνης
Από την ροζ λίμνη στην Αυστραλία, μέχρι τους μεγάλους καταρράκτες στα σύνορα της Ζιμπάμπουε-Ζάμπια, και το «μονοπάτι του γίγαντα» στην Β. Ιρλανδία, αυτά είναι τα 22 θαύματα της φύσης που αξίζει να κάνετε ένα ταξίδι έστω για μια φορά στη ζωή σας.
Καταρράκτες Βικτώρια
Βρίσκονται στα σύνορα της Ζιμπάμπουε με τη Ζάμπια και είναι δύο φόρες μεγαλύτεροι από τους καταρράκτες του Νιαγάρα. Θεωρούνται ότι είναι οι μεγαλύτεροι καταρράκτες του κόσμου σύμφωνα με το Encyclopedia Britannica.
Ο ήχος του νερού που πέφτει είναι τόσο μεγάλος που ακούγεται ακόμη και 24 μίλια μακριά.
Οι Καταρράκτες της Βικτωρίας (αγγλικά: Victoria Falls) ή Mosi-oa-Tunya ( "Ο καπνός που βροντά") είναι καταρράκτες που βρίσκονται στην Αφρική, μεταξύ της Ζάμπια και της Ζιμπάμπουε. Δημιουργούνται από τον ποταμό Ζαμβέζη, και αποτελούν κάποιους από τους μεγαλύτερους καταρράκτες του κόσμου. Το όνομα "Βικτωρίας", δόθηκε από τον Ντέιβιντ Λίβινγκστον, προς τιμή της βασίλισσας Βικτωρίας και είναι το όνομα το οποίο χρησιμοποιεί επίσημα η Ζιμπάμπουε για τους καταρράκτες. Αντίθετα, η Ζάμπια χρησιμοποιεί ως επίσημο το όνομα Mosi-oa-Tunya. Το μέγιστο ύψος τους φτάνει τα 108 μέτρα και το πλάτος τους τα 1708 μέτρα, ενώ ο όγκος του νερού που πέφτει φτάνει κατά μέσο όρο τα 1088 m³/s (κυβικά μέτρα/δευτερόλεπτο).[1]
Οι καταρράκτες της Βικτωρίας σχηματίζονται όταν ο Ζαμβέζης που ρέει σε ένα επίπεδο υψίπεδο συναντά ένα χάσμα πλάτους 1708 μέτρων. Το ύψος του χάσματος ξεκινά από τα 80 μέτρα (στη δυτική άκρη) και φτάνει στα 108 (στο κέντρο). Το χάσμα αυτό αποκαλείται Πρώτο Φαράγγι.
Στο λόφο του καταρράκτη σχηματίζονται δύο νησιά, που είναι αρκετά μεγάλα, ώστε να είναι εμφανή ακόμα με πλήρη πλημμύρα: Το Νησί Boaruka (ή νησί καταρρακτών), κοντά στη δυτική όχθη και το Νησί Λίβινγκστον, κοντά στη μέση. Ακόμα, διάφορες μικρές νησίδες δημιουργούνται την περίοδο που τα νερά δεν είναι πολλά.
Τα κύρια ρεύματα ονομάζονται: Devil's Cataract (Καταρράκτες του Διαβόλου ή Leaping Water, νερό που πηδά), Main Falls (Κύριοι καταρράκτες) , Rainbow Falls (Καταρράκτες του Ουράνιου τόξου) και Eastern Cataract (Ανατολικός Καταρράκτης).
Μετά τους καταρράκτες το ποτάμι συνεχίζει την πορεία του μέσα από 7 διαδοχικά φαράγγια. Οι πλευρές από αυτά τα φαράγγια είναι κάθετες και έχουν ύψος περίπου γύρω στα 120 μέτρα.
Η ποσότητα του νερού που πέφτει από τους καταρράκτες διαφέρει ανάλογα με την εποχή. Η περίοδος των βροχών ξεκινά από τα τέλη Νοεμβρίου και φτάνει έως τις αρχές Απριλίου. Την περίοδο του Φεβρουαρίου μέχρι τον Μάιο, είναι η περίοδος όπου ο Ζαμβέζης πλημμυρίζει. Το ύψος του σύννεφου που σηκώνεται από την πτώση των νερών φτάνει τα 400 μέτρα και είναι ορατό από απόσταση 50 χιλιομέτρων.
Στην περιοχή γύρω από τους καταρράκτες, έχουν ανακαλυφθεί ευρήματα από την προϊστορική εποχή, που φτάνουν μέχρι και την εποχή του homo habilis. Οι καταρράκτες απέκτησαν από τους διάφορους λαούς που πέρασαν από την περιοχή διάφορα ονόματα. Οι ιθαγενής της φυλής της περιοχής, Batoka/Tokalea, ονόμαζαν τους καταρράκτες Shungu na mutitima. Οι Matabele, μια φυλή των Ζουλού, τους ονόμασαν με το όνομα aManz' aThunqayo, ενώ οι Batswana και οι Makololo τους έδωσαν το όνομα Mosi-oa-Tunya. Όλα τα προηγούμενα ονόματα σημαίνουν "Ο καπνός που βροντά".
Ο πρώτος Ευρωπαίος που είδε τους καταρράκτες ήταν ο Ντέιβιντ Λίβινγκστον, στις 17 Νοεμβρίου του 1855, στη διάρκεια του ταξιδιού του (1852–56) στον άνω Ζαμβέζη.[1] Η ύπαρξή τους ήταν γνωστή στις ντόπιες φυλές, και ίσως και στους Άραβες. Ο Λίβινγκστον, που εντυπωσιάστηκε από τους καταρράκτες, τους έδωσε το όνομα της βασίλισσας Βικτωρίας της Αγγλίας.[1] Το 1860, ο Λίβινγκστον επέστρεψε μαζί με τον φυσικό Τζον Κρικ, για να τους μελετήσει. Διάφοροι άλλοι Ευρωπαίοι εξερευνητές της εποχής που πέρασαν από τους καταρράκτες ήταν ο Πορτογάλος Serpa Pinto, ο Τσέχος Emil Holub, που ήταν και ο πρώτος που χαρτογράφησε την περιοχή, το 1975, και ο Βρετανός ζωγράφος Thomas Baines.
Γύρω στο 1900, η βρετανική εταιρία British South Africa Company αποφάσισε να αγοράσει μεταλλευτικά δικαιώματα στην περιοχή βόρεια του Ζαμβέζη, καθώς την εκμετάλλευση διαφόρων άλλων παραγωγικών πηγών στη γύρω περιοχή, μέσω της οποίας εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι Ευρωπαίοι κοντά στους καταρράκτες. Ο ιδιοκτήτης της εταιρίας, Cecil Rhodes, θέλησε να περάσει η σιδηροδρομική γραμμή Κέιπ Τάουν-Κάιρο από τους καταρράκτες της Βικτωρίας. Το 1905 κατασκευάστηκε η γέφυρα των καταρρακτών της Βικτωρίας, στο Δεύτερο Φαράγγι. Τότε οι καταρράκτες απέκτησαν μεγάλη φήμη ως τουριστικό αξιοθέατο και η πόλη Victoria Falls έγινε το τουριστικό κέντρο της περιοχής. Από τα τέλη της δεκαετίας του '60, όταν και ξεκίνησε ο πόλεμος για την ανεξαρτησία της Ζιμπάμπουε, μέχρι και το 1980 που τελείωσε, η τουριστική κίνηση στους καταρράκτες ήταν περιορισμένη.
Το 1989 η UNESCO περιέλαβε τους καταρράκτες στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς.(βικιπαιδεια)
Το ηφαίστειο Παρικουτίν
Το ηφαίστειο Παρικουτίν στο Μεξικό είναι παράδειγμα ηφαιστείου που γεννήθηκε ξαφνικά, σε περιοχή που δεν υπήρχε. Ξεκίνησε ως ρωγμή του εδάφους σε χωράφι με καλαμπόκι στις 20 Φεβρουαρίου 1943 και παρέμεινε ενεργό ως το 1952. Κατά την περίοδο που υπήρξε ενεργό, δημιούργησε κώνο ύψους 420
μέτρων.
Εθνικό πάρκο Γιοσέμιτι
Το Εθνικό Πάρκο Γιοσέμιτι (αγγλικά: Yosemite National Park, [joʊˈsɛmɪti]) βρίσκεται στην Καλιφόρνια των Ηνωμένες Πολιτείες και εκτείνεται κυρίως στις κομητείες Μαριπόζα και Tuolumne. Έχει συνολική έκταση 761.266 στρεμμάτων (3.081 χμ²) και φθάνει μέχρι τις δυτικές πλαγιές της οροσειράς Σιέρρα Νεβάδα[4]. Αποτελεί τουριστικό προορισμό για περισσότερους από 3.5 εκατομμύρια ανθρώπους ετησίως και οι περισσότεροι επισκέπτες έρχονται σε επαφή μόνο με την έκταση των 18 χμ² της ομώνυμης κοιλάδας[5]. Το 1984 ανακηρύχθηκε μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ενώ είναι αναγνωρισμένο διεθνώς για τη φυσική ομορφιά του, τις εντυπωσιακές βουνοπλαγιές από γρανίτη, τους καταρράκτες, τα ποτάμια και τους χειμάρρους του, καθώς και τη βιοποικιλότητα που παρατηρείται στο πάρκο[5]. Περίπου το 89% της έκτασής του έχει ανακηρυχθεί περιοχή άγριας φύσης. Υπήρξε ιστορικά το πρώτο πάρκο που τέθηκε υπό προστασία με απόφαση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ[6] και παρά το γεγονός πως δεν αποτέλεσε τον πρώτο αναγνωρισμένο εθνικό δρυμό, το Γιοσέμιτι διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη της ιδέας των εθνικών πάρκων στις Ηνωμένες Πολιτείες, χάρη στην πολύτιμη συμβολή του Τζον Μιούιρ και άλλων φυσιολατρών[6].
Το πάρκο Γιοσέμιτι είναι ένας από τους μεγαλύτερους σε έκταση και λιγότερο κατακερματισμένους βιότοπους στη Σιέρα Νεβάδα, που φιλοξενεί μία μεγάλη ποικιλία χλωρίδας και πανίδας. Το υψόμετρό του κυμαίνεται από 600 έως 4.000 μέτρα και χωρίζεται σε πέντε κύριες ζώνες βλάστησης. Από τα συνολικά 7.000 είδη βλάστησης που έχουν παρατηρηθεί στην Καλιφόρνια, περίπου το 50% ευδοκιμεί στη Σιέρα Νεβάδα και ποσοστό μεγαλύτερο του 20% στο Γιοσέμιτι, το οποίο συνιστά φυσική κατοικία για περισσότερα από 160 σπάνια είδη φυτών, με σπάνιους γεωλογικούς σχηματισμούς και μοναδικό υπέδαφος[5]. Η γεωλογία της ευρύτερης περιοχής του Γιοσέμιτι χαρακτηρίζεται από την παρουσία πετρωμάτων από γρανίτη και υπολειμμάτων παλαιότερων σχηματισμών. Πριν από περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια, το επίπεδο της Σιέρα Νεβάδα ανυψώθηκε και έφερε κλίση, με αποτέλεσμα να διαμορφωθούν σχετικά ήπιες πλαγιές στα δυτικά, και πιο απότομες στο ανατολικό τμήμα της οροσειράς. Η ανύψωση ευνόησε επίσης τη δημιουργία χειμάρρων και κοιτών, ώστε να σχηματιστούν σταδιακά βαθιά και στενά φαράγγια. Ο πάγος και το χιόνι που συσσωρεύτηκαν πριν από περίπου ένα εκατομμύριο χρόνια σχημάτισαν παγετό στα μεγαλύτερα ύψη, ο οποίος υποχώρησε στις κοιλάδες. Το πάχος του χιονιού εκτιμάται πως έφθασε μέχρι τα 1.200 μέτρα και η μεταφορά της μάζας του συνέβαλε στη διαμόρφωση του χαρακτηριστικού σχήματος (τύπου U) της κοιλάδας του Γιοσέμιτι[5].
Γκραντ Κάνυον, ένα από τα εφτά θαύματα του φυσικού κόσμου
Το Γκραντ Κάνυον (Grand Canyon) είναι ένα από τα πιο γνωστά εθνικά πάρκα των ΗΠΑ και σίγουρα ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα της χώρας. Το διασχίζει ο ποταμός Κολοράντο, που ξεκινά από τα Βραχώδη όρη και χύνεται στον Κόλπο του Μεξικού. Διατηρεί τεράστια ιστορία και πληροφορίες για τη Γη, και σε μήκος 277 μίλια και 10 μίλια πλάτος (κατά μέσο όρο), είναι ένα από τα επτά θαύματα του φυσικού κόσμου.
Σαλάρ Ντε Ουγιούνι
Το Σαλάρ Ντε Ουγιούνι βρίσκεται στην Βολιβία και είναι η μεγαλύτερη ξηρή λίμνη στον κόσμο με έκταση 10.582 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Βρίσκεται στο υψίπεδο των Άνδεων περίπου 3.656 μέτρα πάνω από το μέσο επίπεδο της θάλασσας και διαμορφώθηκε ύστερα από μετασχηματισμούς διαφόρων προϊστορικών λιμνών. Καλύπτεται από λίγα μέτρα κρούστας αλατιού, το οποίο έχει μια εξαιρετική ομαλότητα καθώς η υψομετρική διαφορά είναι λιγότερη από ένα μέτρο σε ολόκληρη την έκταση του Σαλάρ..
Βόρειο Σέλας
Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα, κατά το οποίο ο ουρανός σε συγκεκριμένα σημεία της γης, λαμβάνει εκπληκτικά χρώματα.
Το Σέλας είναι το φωτεινό ουράνιο φαινόμενο που συμβαίνει στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και που παρατηρείται ιδίως στις πολικές περιοχές (Πολικό Σέλας), τόσο στο Βόρειο ημισφαίριο, όσο και στο Νότιο, αποκαλούμενο αντίστοιχα «Βόρειο Σέλας» και «Νότιο Σέλας».
Δασικό Πάρκο της Ζανγκτζιατζιέ
Το Εθνικό Δασικό Πάρκο της Ζανγκτζιατζιέ (κινεζικά: 湖南张家界国家森林公园, πινγίν: Húnán Zhāngjiājiè Guójiā Sēnlín Gōngyuán) είναι μια ορεινή δασική περιοχή η οποία βρίσκεται κοντά στην πόλη Ζανγκτζιατζιέ στα βόρεια της επαρχία Χουνάν της Κίνας. Είναι ένα από τα πάρκα εντός της ευρύτερης γραφικής περιοχής της Γουλινγκγιουάν.
Ιστορία
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
Το 1982 αναγνωρίστηκε ως το πρώτο εθνικό πάρκο της Κίνας με την περιοχή του να εκτείνεται σε 48.1 τ.χλμ. (4810 εκτάρια).[1] Το πάρκο αποτελεί ένα μικρό μέρος μόνο της κατά πολύ μεγαλύτερης γραφικής περιοχής της Γουλινγκγιουάν με έκταση 264 τ. χλμ., και η οποία το 1992 αναγνωρίστηκε επίσημα ως Τοπίο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ.[2] Το 2004, το γεωπάρκο της Ζανγκτζιατζιέ ονομάστηκε ως ένα από τα παγκόσμια γεωπάρκα της ΟΥΝΕΣΚΟ.[3]
Μια από τις στήλες στο πάρκο η οποία αποτελείται από χαλαζία και αμμόλιθο, έχει ύψος 1080 μέτρα και ονομαζόταν Στήλη του Νότιου Ουρανού έως τον Ιανουάριο του 2010, όταν και μετονομάστηκε παίρνοντας το όνομα Όρος Άβαταρ Αλληλούια (阿凡达-哈利路亚山, πινγίν: Āfándá hālìlùyà shān) προς τιμή της κινηματογραφικής ταινίας Άβαταρ. Σύμφωνα με τους υπεύθυνους του πάρκου, οι φωτογραφίες από την Ζανγκτζιατζιέ ενέπνευσαν τους κινηματογραφικούς συντελεστές ώστε να δημιουργήσουν τα αιωρούμενα Όρη Αλληλούια στην ταινία.[4] Ο σκηνοθέτης της ταινίας και οι σχεδιαστές της παραγωγής ανέφεραν πως εμπνεύστηκαν από διάφορα βουνά σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων αυτών στην επαρχία Χουνάν.[5]
Το 2015 ανακοινώθηκε η έναρξη της κατασκευής γυάλινης γέφυρας μήκους 380 μέτρων (1247 πόδια), εύρους 6.19 (20 πόδια), και σε ύψος 300 μέτρων (984 πόδια), με σκοπό τη σύνδεση δύο απόκρημνων κορυφών της περιοχής, και την διάθεση της στο κοινό να έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο του 2015.[6]
Γεωλογικά χαρακτηριστικά
Το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του πάρκου είναι οι στηλοειδής σχηματισμοί μεγάλου μεγέθους που υπάρχουν διάσπαρτοι στο πάρκο. Αν και μοιάζουν με ασβεστολιθικούς σχηματισμούς, οι στήλες αυτές δεν αποτελούν το προϊόν διαδικασίας χημικής διάβρωσης, το κύριο φαινόμενο από το οποίο προέρχονται οι ασβεστόλιθοι στα καρστικά συστήματα, αλλά είναι το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης φυσικής αποσάθρωσης των πετρωμάτων.[7]
Τα κύρια κλιματικά χαρακτηριστικά τα οποία οδηγούν στον σχηματισμό των στηλών, είναι η δημιουργία του πάγου ο οποίος σχηματίζεται και διογκώνεται κατά τον χειμώνα, και των φυτών τα οποία φυτρώνουν ανάμεσα στα πετρώματα. Ο καιρός είναι υγρός κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου, με αποτέλεσμα η βλάστηση να είναι πολύ πυκνή. Τα παράπλευρα υλικά που δημιουργούνται από την κλιματική επίδραση, μεταφέρονται εκτός του περιβάλλοντος με ρυάκια. Οι σχηματισμοί αυτοί είναι σήμα κατατεθέν των φυσικών τοπίων της Κίνας, και συναντώνται επίσης και σε πολλά αρχαία κινεζικά έργα ζωγραφικής.[8]( Βικιπαίδεια)
Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος, ένα θαύμα της φύσης
Γνωστός και ως το Μεγάλο Κοραλλιογενές Φράγμα απλώνεται σε ένα μήκος 2.300 χιλιομέτρων με περισσότερα από 26.000 τ.χλμ. από κοραλλένιες λωρίδες και νησιά διάφορων μεγεθών. Βρίσκεται στη Θάλασσα των Κοραλλιών στις ακτές της περιοχής Κουίνσλαντ της Αυστραλίας και φτάνει έως την ακτογραμμή της Παπούα –Νέα Γουινέας.
Ο Μεγάλος Κοραλλιογενής Ύφαλος απλώνεται σε ένα μήκος 2.300 χιλιομέτρων με περισσότερα από 26.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα από κοραλλένιες λωρίδες και νησιά διάφορων μεγεθών. Περιλαμβάνει 70 βιολογικές ζώνες, 400 είδη κοραλλιών, 3.000 συστήματα υφάλων και 940 νησιά στα περίπου 345.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα της έκτασης του.
Θεωρείται αρκετά σημαντικό αφού φιλοξενεί 1.800 είδη ψαριών, 5.000 είδη μαλακίων αλλά και 125 διαφορετικούς καρχαρίες. Επίσης 175 είδη πουλιών και έξι απειλούμενα είδη θαλάσσιας χελώνας. Στο φράγμα βρίσκουμε και το πασίγνωστο από τη ταινία Nemo, ψάρι κλόουν, αλλά και το ψάρι Ναπολέων όπου ζει 30 χρόνια και έχει μήκος 2,5 μέτρα.
Αποτελείται από μικροσκοπικούς πολύποδες κοραλλιών. Οι παλίρροιες παρέα με το χρόνο δημιούργησαν το Κοραλλιογενές Φράγμα πριν εκατομμύρια χρόνια. Καθώς η στάθμη της θάλασσας αυξάνονταν σταθερά και η παράκτια πεδιάδα που υπήρχε στη περιοχή με τη σειρά της βυθιζόταν στα νερά, τα κοράλλια επεκτεινόταν όλο και ψηλότερα στους λόφους της, διαμορφώνοντας τη σημερινή κατάσταση
.Τον ανακάλυψε ο Βρετανός εξερευνητής Τζέιμς Κουκ το 1770 όταν και παγιδεύτηκε με το πλοίο του στον ύφαλο και τα αιχμηρά βράχια διέλυσαν το κύτος του πλοίου. Κάτοικοι της περιοχής ήταν οι Αβορίγινες και πάντα ο ύφαλος ασκούσε επιρροή στους Ιθαγενείς.
Εκτός του ότι χρησίμευε για το ψάρεμα πολλών ειδών, κατάφεραν οι Ιθαγενείς και δημιουργήσαν και τους ανάλογους μύθους με τα πλάσματα που ανακάλυπταν.
Στα ανοιχτά της Ανατολικής ακτής της Αυστραλίας προσφέρονται οι κατάλληλές συνθήκες για τον σχηματισμό των πέτρινων όγκων. Γνώρισμα των κοραλλιών είναι η ανάπτυξη τους σε καθαρά και ρηχά νερά όπου το φως ευνοεί τη φωτοσύνθεση.
Στο πέρασμα των αιώνων ο ύφαλος δεν είναι πια ένας ανεξάρτητος σχηματισμός αλλά ένα συνονθύλευμα από σχήματα και μορφές ζωής που επηρεάζονται από τις καιρικές συνθήκες και τη θέση τους. Εντυπωσιακό γεγονός ότι οι κοραλλιογενείς πλάκες κάθε χρόνο αυξάνουν τη διάμετρο τους μέχρι και 30 εκατοστά
.Συνολικά ενώ το μέγεθος του υφάλου αλλά και η ποικιλομορφία του βοηθούν στο να μην υπάρχουν μαζικές περιβαλλοντικές αλλαγές, ο ζωντανός ύφαλος παραμένει αρκετά ευάλωτος.
Η περίφημη κλιματική αλλαγή επηρεάζει τον ύφαλο αφού οι υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούν το λεγόμενο στρες στα κοράλλια με συνέπεια τη λεύκανση τους.
Οι προσαράξεις πλοίων τα βιομηχανικά απόβλητα και οι πετρελαιοκηλίδες έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα. Επιπρόσθετα αυξήθηκαν οι αστερίες που τρέφονται από τα κοράλλια έχοντας ως αποτέλεσμα την μείωση τους. Συνολικά 34 τυφώνες τα τελευταία 35 χρόνια είναι υπεύθυνοι για το 50% της καταστροφής του Μεγάλου Φράγματος.
Η απαγόρευση της αλιείας από τη κυβέρνηση της Αυστραλίας το 2004 σε μεγάλο μέρος της έκτασης του υφάλου έφερε μια βιολογική ανάκαμψη . Κάποια κοράλλια είναι ανθεκτικά σε περιόδους αλλαγών και κυρίως εκείνων που διασταυρώνονται τα γονίδια διαφορετικών ειδών.
Ο λόγος που ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομίας από την Unesco είναι οι τεράστιες εκτάσεις που καταλαμβάνουν τα διάφορα είδη κοραλλιών μαζί με τις κοραλλιογενείς πλάκες που έχουν λειανθεί από τα κύματα. Ακόμα πιο εντυπωσιακά είναι τα μεγάλα στρογγυλεμένα τμήματα που έχουν στολιστεί με καφέ κοράλλια δερματώδους υφής. Οι σπόγγοι δίνουν χρώμα στους βράχους ενώ στις σχισμές φωλιάζουν κάθε λογής πλάσματα.
ΦΩΤΟ 4
Έχει διαφορετικούς τύπους υφάλων που χωρίζονται ανάλογα με την απόσταση τους από την ακτή, το βάθος των υδάτων αλλά και τις φυσικές δυνάμεις που δρουν επάνω τους.
Οι Περιφερειακοί Ύφαλοι απλώνονται πάνω σε χαμηλούς βραχώδεις σχηματισμούς και φτάνουν μέχρι την ακτή. Οι Κεντρικοί Ύφαλοι είναι τα στρογγυλεμένα τμήματα που αναδύονται και περιλαμβάνουν κάποιοι από αυτούς εσωτερικές λιμνοθάλασσες. Οι υπόλοιποι σκεπάζονται από αμμώδη και δασωμένα νησιά.(Πηγή: https://www.geografikoi.gr/great-barrier-reef/)
Τα νησιά Γκαλαπάγκος
Τα νησιά Γκαλαπάγκος (ισπανικό όνομα: Islas Galápagos, προφέρεται Ίσλας Γαλάπαγος, ισπανική προφορά ΔΦΑ: [ˈislas ɣaˈlapaɣos]) είναι αρχιπέλαγος αποτελούμενο από 13 κύρια ηφαιστειακής προέλευσης νησιά, 6 μικρότερα νησιά, και 107 βράχους και νησάκια. Το αρχιπέλαγος ανήκει πολιτικά στον Ισημερινό, χώρα στη βορειοδυτική Νότια Αμερική. Το πρώτο νησί θεωρείται πως σχηματίστηκε 5 έως 10 εκατομμύρια έτη πριν, ως αποτέλεσμα της τεκτονικής δραστηριότητας. Τα νεότερα νησιά, Isabela (Ισαβέλα) και Fernandina (Φερναντίνα), διαμορφώνονται ακόμα, μέσω της πιο πρόσφατης ηφαιστειακής έκρηξης του 1998. Τα νησιά κατανέμονται γύρω από τον Ισημερινό, 965 χιλιόμετρα (περίπου 600 μίλια) δυτικά του Ισημερινού (0°Ν 91°Δ). Είναι φημισμένα για τον απέραντο αριθμό ενδημικών ειδών τους και τις μελέτες που πραγματοποίησε εκεί το 1835 ο Κάρολος Δαρβίνος, οι οποίες οδήγησαν στη θεωρία της φυσικής επιλογής.
ΦΩΤΟ
Εξετάζοντας ο Δαρβίνος την πανίδα της περιοχής ανέπτυξε τη θεωρία του σύμφωνα με την οποία η γεωγραφική απομόνωση επηρέασε την απόκλιση των διαφόρων έμβιων ειδών. Για παράδειγμα οι λεγόμενες σπίζες του Δαρβίνου, κατά πάσα πιθανότητα εξελίχθηκαν από ένα κοινό πρόγονο και στη συνέχεια αναπτύχθηκαν σε πολυάριθμα σημεία στα νησιά λόγω έλλειψης ανταγωνισμού από άλλα είδη πουλιών, όπως επίσης τα θαλάσσια ιγκουάνα και οι γιγάντιες χελώνες που βρίσκονται εκεί και είναι άξιες ενδιαφέροντος.
Με την ίδια θεωρία υποστηρίζεται η τεράστια ανάπτυξη των κάκτων σε μορφή δένδρων, που σε κανονικές συνθήκες είναι μικροί, λόγω ακριβώς της έλλειψης φοινίκων και κωνοφόρων δένδρων στην περιοχή.
Τα νησιά Γκαλαπάγκος βρίσκονται μια ώρα πίσω από την ώρα Ισημερινού.
Αν και η πρώτη νομοθεσία για την προστασία των νήσων Γκαλαπάγκος θεσπίστηκε το 1934 και συμπληρώθηκε το 1936, τη δεκαετία του 1950 λήφθηκαν τα σημαντικότερα μέτρα με σκοπό τον έλεγχο πάνω στην εγγενή χλωρίδα και πανίδα. Το 1955, η Διεθνής Ένωση Προστασίας της Φύσης (International Union for the Conservation of Nature) οργάνωσε μια αποστολή με σκοπό τη συγκέντρωση στοιχείων. Δύο έτη αργότερα, το 1957, η UNESCO, σε συνεργασία με την κυβέρνηση του Ισημερινού, έστειλε μια ακόμα ερευνητική ομάδα για να μελετήσει την περιοχή και για να επιλέξει έναν τόπο για έναν δημιουργία ενός ερευνητικού σταθμού. Το 1959, παράλληλα με την επέτειο των εκατό χρόνων από τη δημοσίευση της Καταγωγής των Ειδών του Δαρβίνου, η κυβέρνηση του Ισημερινού ανακήρυξε το 97,5% του εδάφους ως εθνικό πάρκο, εκτός από τις περιοχές που ήταν ήδη κατοικημένες. Τον ίδιο χρόνο, ιδρύθηκε το Ίδρυμα Κάρολος Δαρβίνος (Charles Darwin Foundation), με διεθνή έδρα στις Βρυξέλλες. Οι αρχικοί στόχοι του ήταν να εξασφαλίσει τη συντήρηση των μοναδικών οικοσυστημάτων στις νήσους και να προωθήσει όλες τις απαραίτητες επιστημονικές μελέτες. Η εργασία συντήρησης άρχισε με την καθιέρωση του ερευνητικού σταθμού Charles Darwin το 1964, Κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών, τα προγράμματα συντήρησης, όπως η εξόντωση των εισαχθέντων ειδών και η προστασία των εγγενών ειδών, εκτελέσθηκαν από το προσωπικό των σταθμών. Αυτήν την περίοδο, οι περισσότεροι εδρεύοντες επιστήμονες ακολουθούν τους στόχους συντήρησης ενώ η εργασία των περισσότερων επισκεπτών επιστημόνων είναι προσανατολισμένη προς την καθαρή έρευνα. Όταν το εθνικό πάρκο καθιερώθηκε, περίπου 1.000 έως 2.000 άνθρωποι ανταποκρίθηκαν. Το 1972 μια απογραφή που έγινε στο αρχιπέλαγος είχε ως αποτέλεσμα την καταγραφή ενός πληθυσμού 3,488 ανθρώπων. Μέχρι τη δεκαετία του '80, αυτός ο αριθμός είχε ανέλθει εντυπωσιακά σε περισσότερους από 15.000 ανθρώπους, και εκτιμήσεις για το 2004 υπολογίζουν περίπου 20.000 ανθρώπους. Το 1986 ο περιβάλλων ωκεανός αναγνωρίστηκε ως υπό προστασία από την αλιεία και την περαιτέρω ανάπτυξη. Η UNESCO αναγνώρισε τα νησιά Γκαλαπάγκος ως παγκόσμια κληρονομιά το 1978, ενώ αργότερα, τον Δεκέμβριο του 2001 αναγνωρίστηκε και ο περιβάλλων ωκεανός. Τα αξιοσημείωτα είδη των νησιών περιλαμβάνουν:
• Γιγάντια Χερσαία Ιγουάνα, Conolophus subcristatus
• Θαλάσσια Ιγκουάνα, cristatus Amblyrhynchus (η μόνη ιγουάνα που σιτίζεται από τη θάλασσα)
• Γιγάντια Χελώνα των Γκαλαπάγκος, Geochelone elephantopus, γνωστή ως galápago στα ισπανικά, έδωσε το όνομα στα νησιά.
• Γαλαζοπόδαρη Σούλα Sula nebouxii
• Πράσινη Χελώνα των Γκαλαπάγκος, πιθανά ένα υποείδος της Πράσινης Χελώνας του Ειρηνικού, Chelonia mydas agassisi
• Αγγούρι της θάλασσας, η αιτία των περιβαλλοντικών διαμαχών με τους ψαράδες πέρα από τις ποσοστώσεις αυτής της ακριβής ασιατικής λιχουδιάς Holothuria spp.
• 13 ενδημικά είδη σπίζας, αποκαλούμενα γενικά σπίζες του Δαρβίνου
• Σπίζα-Δρυοκολάπτης, Camarhynchus pallidus
• Πιγκουίνος των Γκαλαπάγκος, Spheniscus mendiculus
• Κορμοράνος του Χάρρις, Phalacrocorax harrisi
• Γεράκι των Γκαλαπάγκος, Buteo galapagoensis
• Τα Θαλάσσια Λιοντάρια (είδος φώκιας), που ζουν στις παγωμένες θάλασσες, είναι παρόντα στα νησιά Γκαλαπάγκος λόγω του ψυχρού θαλάσσιου ρεύματος Humboldt. Βρίσκονται κυρίως στα νησιά Plaza Sur (Πλάσα Σουρ), Santiago (Σαντιάγο) και Fernandina (Φερναντίνα).
Εδώ το επίκεντρο είναι το φυσικό περιβάλλον και όχι ο άνθρωπος. Όλα γυρνούν γύρω από την προστασία της φύσης, των ζώων και των φυτών. Είναι το μέρος όπου ο Δαρβίνος συνέλαβε την ιδέα και μετέπειτα τη θεωρία της εξέλιξης των ειδών.
Πρόκειται για ένα σύμπλεγμα περίπου 300 νησίδων και βράχων, εκ των οποίων, τα 5 έχουν οικιστικές εγκαταστάσεις. Τα Γκαλαπάγκος ουσιαστικά δημιουργήθηκαν από την έντονη σεισμική και ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής και οφείλουν τη φυσική τους ομορφιά, την ποικιλομορφία και τη μοναδικότητα των ειδών που φιλοξενούν τόσο σε αυτές όσο και στην απομόνωσή τους που ευνοεί την ενδημικότητα. Θεωρούνται ένα ζωντανό εργαστήριο συνεχών εξελικτικών διαδικασιών μέχρι τις μέρες μας και διαθέτουν ένα μεγάλο αριθμό ζωικών και φυτικών ειδών που δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που έχουν ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Φυσικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Η Μεγάλη Πρισματική Πηγή στο Γέλοουστοουν
Η Μεγάλη Πρισματική Πηγή στο πάρκο Γέλοουστοουν των ΗΠΑ, περιέχει άλατα που δημιουργούν κόκκινα, πορτοκαλί, κίτρινα, πράσινα και μπλε χρώματα. Σύμφωνα με μια θεωρία, σε πηγές σαν αυτή εμφανίστηκαν οι πρώτοι ζωντανοί οργανισμοί
Κάτω από τα θερμά λουτρά και τους πίδακες ατμών του εθνικού Πάρκου Γελοουστόουν στις ΗΠΑ, «κοιμάται» ένα υπερηφαίστειο.
Κόλπος Χα Λονγκ
Χαρακτηρίζεται το Εθνικό Στολίδι του Βιετνάμ και ανήκει στον Κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO και στον κατάλογο Εθνικών Κειμηλίων και Τόπων του Βιετνάμ από το 1962. Βρίσκεται στο βόρειο Βιετνάμ και αποτελείται από χιλιάδες ασβεστολιθικούς σχηματισμούς και νησίδες σε διάφορα μεγέθη και εντυπωσιακά σχήματα
. Το μονοπάτι του γίγαντα
Το «μονοπάτι του γίγαντα» (giant’s causeway), είναι ένα εντυπωσιακό αξιοθέατο της Β. Ιρλανδίας, που εντυπωσιάζει τους επισκέπτες με τις εξάγωνες πέτρες που εφάπτονται μεταξύ τους. Σε πολλά σημεία, η συμμετρία μεταξύ των βράχων είναι τέτοια, που δύσκολα πείθεται κανείς ότι η περιοχή είναι δημιούργημα της μητέρας φύσης.
Η ροζ λίμνη στην Αυστραλία
Η λίμνη Χίλιερ που μοιάζει με ροζ τσιχλόφουσκα, βρίσκεται στο νησί Middle στη δυτική Αυστραλία. Το ροζ χρώμα οφείλεται στη μεγάλη περιεκτικότητα της σε αλάτι αλλά και στα κόκκινα αλόφιλα βακτηρία που περιέχει.
Παμούκαλε στην Τουρκία
Το Παμούκαλε που σημαίνει «κάστρο από βαμβάκι», είναι γεωλογικός σχηματισμός στην επαρχία Ντενιζλί, στη νοτιοδυτική Τουρκία. Αποτελείται από θερμές πηγές και λευκό τραβερτίνη, ο οποίος σχηματίζει πισίνες από τα ανθρακικά ορυκτά που περιέχονται στο νερό. Βρίσκεται στο εσωτερικό της κοιλάδας του Μαιάνδρου.
Οι μαρμάρινες σπηλιές της Παταγονίας
Σαν να δημιουργήθηκαν από χέρι καλλιτέχνη, οι «Marble Caves» (Μαρμάρινες Σπηλιές) αποτελούν ένα μοναδικό φαινόμενο που βρίσκεται στη λίμνη Lago General Carrera ανάμεσα στη Χιλή και την Αργεντινή.Η ιδιαίτερη γεωλογική μορφή τους οφείλεται στην κίνηση των κυμάτων της λίμνης εδώ και 6.000 χρόνια.
Ο πολύχρωμος ποταμός της Κολομβίας
Το Κάνο Κριστάλες της Κολομβίας, από το Σεπτέμβριο μέχρι το Νοέμβριο, μετατρέπεται σε ένα πολύχρωμο ρέμα στα χρώματα του ουράνιου τόξου. Ο λόγος ότι κατοικείται από ενδημικά φύκια, με αποτέλεσμα το ποτάμι να καλύπτεται με διαφορετικές αποχρώσεις κίτρινου, μπλε και κόκκινου, που μαζί δημιουργούν ένα μοναδικό θέαμα.

Οι "νεραϊδοκαμινάδες" της Καππαδοκίας
Τεράστιοι βράχοι με παράξενα σχήματα, «νεραϊδοκαμινάδες», σπηλιές. Η φύση εκθέτει στην Καππαδοκία μερικά από τα ωραιότερα έργα της. Προέκυψαν από τη διάβρωση ηφαιστειογενών πετρωμάτων. Είναι δημιουργίες ηφαιστείων, βροχών και ανέμων. Οι άνθρωποι έβαλαν τη δική τους πινελιά: δημιούργησαν υπόγειες πόλεις και λάξευσαν στους πανύψηλους βράχους αμέτρητα σπίτια και εκατοντάδες εκκλησίες, τις οποίες κόσμησαν με εντυπωσιακές τοιχογραφίες. Μία από αυτές είναι η Σκοτεινή Εκκλησία (karanlik kilise, ναός της Αναλήψεως, 11ος αι.) που βρίσκεται στο Γκιόρεμε (Goreme, ελληνικά Κόραμα). Θεωρείται ένα από τα πιο σημαντικά λαξευτά μνημεία της περιοχής και οι τοιχογραφίες της κατατάσσονται στα πιο σημαντικά ζωγραφικά σύνολα της βυζαντινής Καππαδοκίας. Ονομάστηκε Σκοτεινή εξαιτίας του ελάχιστου φωτισμού του εσωτερικού της χώρου από ένα μικρό παράθυρο. Η έλλειψη φωτισμού έχει συντελέσει στη διατήρηση των τοιχογραφιών της, στις οποίες πριν από περίπου τριάντα χρόνια είχαν γίνει εργασίες συντήρησης. Στις τοιχογραφίες της παρουσιάζονται επεισόδια από τη ζωή του Ιησού. Πιο σημαντικές θεωρούνται αυτή της Σταύρωσης, της προδοσίας του Ιούδα και αυτή που απεικονίζει τον Χριστό Παντοκράτορα. Πρόσφατα, σύμφωνα με την τουρκική ιστοσελίδα trthaber.com, οι αρμόδιες τουρκικές αρχές, για να προστατεύσουν τις τοιχογραφίες της Σκοτεινής Εκκλησίας, αποφάσισαν να απαγορεύσουν στους επισκέπτες να βγάζουν φωτογραφίες
μέσα στην εκκλησία και να παραμένουν στον ναό περισσότερο από τρία λεπτά. Ακόμη, σύμφωνα με το trthaber.com, οι τουρκικές αρχές επιχειρούν να ελέγξουν τον αριθμό των επισκεπτών, βάζοντας εισιτήριο και για την είσοδο στον ναό της Αναλήψεως, εκτός από αυτό που υπάρχει για την είσοδο στο υπαίθριο μουσείο του Γκιόρεμε, όπου βρίσκονται οι περισσότερες και σημαντικότερες υπόσκαφες βυζαντινές εκκλησίες της Καππαδοκίας.
Βράχοι - «Νεραϊδοκαμινάδες»
Οι κωνοειδείς και πυραμιδοειδείς βράχοι του Γκιόρεμε, που κρύβουν μέσα τους σπίτια και εκκλησίες, και καλύπτουν έκταση πολλών τετραγωνικών χιλιομέτρων, σχηματίστηκαν από τη στάχτη και τη λάβα που απλώθηκαν στην περιοχή από τις εκρήξεις τριών ηφαιστείων που έγιναν πριν από εκατομμύρια χρόνια. Οι ηφαιστειογενείς, γεμάτοι σπηλιές, βράχοι ήταν τόσο μαλακοί που οι πρώτοι κάτοικοι της Καππαδοκίας μπορούσαν να τους σκάψουν χωρίς να χρησιμοποιήσουν μεταλλικά αντικείμενα και να δημιουργήσουν, μέσα σε αυτούς, σπίτια. Γι’ αυτόν τον λόγο πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν εκεί οι πρώτες κατοικίες. Η φύση έδινε σχεδόν έτοιμα σπίτια. Στις σπηλιές των βράχων του Γκιόρεμε βρήκαν αργότερα καταφύγιο και ασκητές που ήθελαν να φύγουν μακριά από τα εγκόσμια. Στη Ζέλβη, λίγα χιλιόμετρα μακριά από το μουσείο του Γκιόρεμε, βρίσκονται οι φημισμένες «νεραϊδοκαμινάδες», βράχοι που έχουν στην κορυφή τους έναν «τρούλο» και θυμίζουν
καμινάδες. «Καμινάδες των νεράιδων» τους ονόμασαν οι πρώτοι κάτοικοι της Καππαδοκίας, οι οποίοι πίστευαν ότι οι βράχοι αυτοί ήταν οι καμινάδες των σπιτιών των νεράιδων που ζούσαν στα έγκατα της γης.
Υπόγειες πόλεις
Καππαδοκία δεν είναι μόνο οι «νεραϊδοκαμινάδες». Είναι και οι παγκόσμια γνωστές υπόγειες πόλεις της -είναι 36, αλλά τέσσερις από αυτές είναι επισκέψιμες. Σύμφωνα με ιστορικούς, οι πρώτοι που έφτιαξαν υπόγειες πόλεις στην Καππαδοκία, για να κρύβονται και να αιφνιδιάζουν τους εχθρούς τους, ήταν οι Χετταίοι. Στη συνέχεια, οι πόλεις αυτές προστάτευαν τους πρώτους χριστιανούς από τους διωγμούς. Στα χρόνια του Βυζαντίου, κατά τις επιδρομές των Αράβων, και στην περίοδο της Εικονομαχίας, οι υπόγειες πόλεις λειτούργησαν επίσης σαν καταφύγια. Στην περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατέβαιναν στις υπόγειες πόλεις χριστιανοί για να κρυφθούν από ομάδες ληστών. Η μεγαλύτερη και καλύτερα διατηρημένη υπόγεια πόλη, που είχε τη δυνατότητα να φιλοξενεί χιλιάδες ανθρώπους, είναι αυτή του Ντερίνκουγιού (της Μαλακοπής). Φτάνει σε βάθος περίπου 80 μέτρων και έχει οκτώ επισκέψιμα επίπεδα. Στα πρώτα βρίσκονταν οι στάβλοι, στα επόμενα οι αποθήκες και στα τελευταία τα σπίτια των κατοίκων. Υπήρχαν και αρκετές εκκλησίες, και μία από αυτές βρισκόταν στο χαμηλότερο επίπεδο, ογδόντα μέτρα κάτω από το έδαφος. Ο αέρας έφθανε μέχρι εκεί από έναν τεράστιο αεραγωγό.
Υπόγειες πόλεις, λαξευμένα στους βράχους σπίτια, εκκλησίες μέσα σε σπήλαια. Στην Καππαδοκία η φύση, η τέχνη και η ιστορία γίνονται ένα. Και το αποτέλεσμα είναι μεγαλειώδες.
Τα Μετέωρα
Τα Μετέωρα είναι ένα σύμπλεγμα από σκοτεινόχρωμους βράχους από ψαμμίτη οι οποίοι υψώνονται έξω από την Καλαμπάκα, στον νομό Τρικάλων στη Θεσσαλία, κοντά στα πρώτα υψώματα της Πίνδου και των Χασίων. Τα μοναστήρια των Μετεώρων, που είναι χτισμένα στις κορυφές κάποιων από τους βράχους, είναι σήμερα το δεύτερο σημαντικότερο μοναστικό συγκρότημα στην Ελλάδα, ύστερα από το Άγιο Όρος.[1] Από τα τριάντα που υπήρξαν ιστορικά, σήμερα λειτουργούν μόνον έξι, τα οποία, από το 1988 περιλαμβάνονται στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.(Βικιπαίδεια)
Τα Μετέωρα πλέον βρίσκονται στον ίδιο κατάλογο μαζί με το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου και την καλντέρα του ηφαιστείου της Σαντορίνης.
ΦΩΤΟ
Η Διεθνής Ενωση Γεωλογικών Επιστημών (IUGS) ενέταξε τα Μετέωρα στον κατάλογο με τα 100 σημαντικότερα Γεωλογικά Μνημεία παγκοσμίως, σύμφωνα με τα αποτελέσματα αξιολόγησης που ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο του 37ου Παγκόσμιου Γεωλογικού Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στην πόλη Μπουσάν της Νότιας Κορέας. Τα Μετέωρα έχουν αναγνωρισθεί από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, ενώ η περιοχή των Δήμων Μετεώρων και Πύλης έχει αναγνωρισθεί ως Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO.
Από το 2022 στα 100 Μνημεία Γεωλογικής Κληρονομιάς περιλαμβάνονται άλλες δύο περιοχές της Ελλάδας: το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου και η καλντέρα του ηφαιστείου της Σαντορίνης.
Τη γεωλογική σημασία των Μετεώρων παρουσίασε στην τελετή ανακήρυξης ο καθηγητής Νικόλαος Ζούρος, κοσμήτορας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, που είχε και την ευθύνη για την κατάθεση του σχετικού φακέλου υποψηφιότητας.
Πώς έγινε η αξιολόγηση
Η Διεθνής Ένωση Γεωλογικών Επιστημών, η κορυφαία παγκόσμια οργάνωση στις γεωεπιστήμες, σε συνεργασία με την UNESCO, ανέλαβε την πρωτοβουλία διαμόρφωσης καταλόγου με τις κορυφαίες περιοχές γεωλογικού ενδιαφέροντος παγκοσμίως. Μνημείο Γεωλογικής Κληρονομιάς (IUGS Geological Heritage Site) ορίζεται μια περιοχή που φέρει γεωλογικά στοιχεία ή/και γεωλογικές διεργασίες διεθνούς επιστημονικής εμβέλειας, που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς και/ή έχει συνεισφέρει καθοριστικά στην ανάπτυξη των Γεωεπιστημών στο πέρασμα του χρόνου.
Η Διεθνής Επιτροπή Γεωλογικής Κληρονομιάς (ΙUGS-IGC) της Διεθνούς Ένωσης Γεωλογικών Επιστημών υλοποιεί σε συνεργασία με την UNESCO ένα Διεθνές Πρόγραμμα τα τελευταία 4 χρόνια με σκοπό την καταγραφή, αξιολόγηση και ανάδειξη των σημαντικότερων Μνημείων Γεωλογικής Κληρονομιάς. Οι πρώτες 100 θέσεις παρουσιάστηκαν τον Οκτώβριο του 2022.
Μεταξύ των 174 θέσεων από 64 χώρες που υποβλήθηκαν στη Διεθνή Επιτροπή Γεωλογικής Κληρονομιάς και αξιολογήθηκαν, φέτος περιλαμβάνονται τα Μετέωρα στις 100 σημαντικότερες.
Στη δεύτερη φάση αξιολόγησγς συμμετείχαν περισσότεροι από 400 γεωεπιστήμονες από 55 χώρες. Η διαδικασία της αξιολόγησης πραγματοποιήθηκε το 2023-2024 και ο κατάλογος των νέων 100 θέσεων, που ανακοινώθηκε στο Παγκόσμιο Γεωλογικό Συνέδριο, περιλαμβάνει εξαιρετικής αξίας γεωλογικά μνημεία με διεθνή αξία.(Πηγή: ΣΚΑΙ)
Η Καλντέρα της Σαντορίνης
Η καλντέρα της Σαντορίνης είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά θεάματα της φύσης σε όλο τον κόσμο. Κυριολεκτικά, «καλδέρα» ή «καλντέρα» σημαίνει «καζάνι» και είναι ισπανική λέξη. Η επιστήμη της Γεωλογίας όμως την χρησιμοποιεί διεθνώς για να αναφερθεί στην εδαφική κοιλότητα που σχηματίζεται όταν υποχωρεί το τμήμα ενός ηφαιστειακού κώνου ή όταν διαβρώνονται τα εσωτερικά τοιχώματά του. Η καλντέρα της Σαντορίνης θεωρείται μια από τις πιο χαρακτηριστικές, καθώς προέκυψε όταν, κατά την λεγόμενη Μινωική Έκρηξη το 1613 π.Χ., η τότε ενιαία νήσος Στρογγύλη βυθίστηκε κατά μεγάλο μέρος της, δημιουργώντας αυτό που σήμερα λέμε το νησί της Σαντορίνης, την Θηρασιά και το Ασπρονήσι – τα τρία νησιά που αποτελούν ουσιαστικά και την περίμετρό της. Στις μέρες μας στο κέντρο της καλντέρας της Σαντορίνης υπάρχουν δύο μικρά ηφαιστειογενή νησιά, η Παλαιά και η Νέα Καμένη, που δημιουργήθηκαν από τις κατοπινές εκρήξεις του ηφαιστείου – πρόκειται δηλαδή για νησιά από ψυγμένη ηφαιστειακή λάβα.
Η διάμετρος της καλντέρας της Σαντορίνης φθάνει τα 16 χιλιόμετρα, ενώ το πιο ψηλό της σημείο βρίσκεται στο Ημεροβίγλι και είναι τα 330 μέτρα υψόμετρο. Η πιο «αυθεντική» της μορφή σήμερα, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι στην Θηρασιά, καθώς η τουριστική ανάπτυξη της Σαντορίνης και οι οικιστική δραστηριότητα έχουν επέμβει αρκετά στο τοπίο. Στην καλντέρα της Θηρασιάς όμως, ειδικά στο ακρωτήρι της Τρυπητής, καθένας μπορεί να θαυμάσει έναν από τους πιο εντυπωσιακούς σχηματισμούς των ηφαιστειογενών της πετρωμάτων, ένα σημείο που μοιάζει σαν η λάβα να έχει παγώσει την στιγμή που καλύπτει τα πετρώματα.
Τα πολύχρωμα βουνά της Κίνας
Τα χρωματιστά, Rainbow Mountains, της Κίνας μοιάζουν με έργο τέχνης. Βρίσκονται στο γεωλογικό πάρκο της Zhangye Danxia Landform και οι κορυφές φτάνουν τα αρκετές εκατοντάδες μέτρα. Τα ασυνήθιστα χρώματα είναι το αποτέλεσμα του ψαμμίτη και των ανόργανων συστατικών που συνθλίβονται πάνω από 24 εκατομμύρια χρόνια.
Βρίσκονται στο γεωλογικό πάρκο Ζιανγκουέ Ντάνξια στην κινεζική περιφέρεια Γκανσού που βρίσκεται κοντά στη Μογγολία και μάλλον είναι ό,τι πιο εντυπωσιακό έχετε δει ποτέ. Ένα θαύμα της φύσης ανεπανάληπτο. Πρόκειται για τα περίφημα Βουνά του Ουράνιου Τόξου, που μοιάζουν σαν να έχουν ζωγραφιστεί με πινέλο από το χέρι του Θεού. Όμως τα ζωγράφισαν η Γη και ο αέρας… και τους πήρε 24 εκατομμύρια χρόνια για να ολοκληρώσουν το έργο τους.
Σύμφωνα με τους γεωλόγους, τα βουνά αυτά σχηματίστηκαν και χρωματίστηκαν από τη διάβρωση του κόκκινου ψαμμίτη − σε αυτή την εξαιρετικά μακροχρόνια διεργασία οφείλονται οι απομονωμένες κορυφές και οι απότομες πλαγιές τους. Εν συνεχεία η γεωλογική δομή σε συνδυασμό με τις καιρικές συνθήκες της ερήμου και τη διάβρωση από τον άνεμο και το νερό, δημιούργησαν την απίστευτη σχηματική και χρωματική πανδαισία που βλέπουμε σήμερα. Κόκκινο, μπλε κίτρινο, πράσινο, ώχρα και αμέτρητες αποχρώσεις των παραπάνω, συνθέτουν πάνω στις πλαγιές ανάγλυφα σχήματα και σχέδια που άλλοτε μοιάζουν με πουλιά, άλλοτε με κάστρα, άλλοτε με ανθρώπινα κεφάλια… Ειδικότερα τα χρώματα εξηγούνται από τους ειδικούς ως αποτέλεσμα που προκύπτει από την κίνηση του γήινου φλοιού. Τα διάφορα στρώματα των πετρωμάτων σχηματίζονταν το ένα πάνω στο άλλο ανά εκατομμύρια χρόνια και έτσι σήμερα εμφανίζονται σαν ένα ενιαίο ορεινό σύνολο με ποικίλα χρώματα, μεγέθη και σχήματα.
Προφανώς η φύση δεν παύει ποτέ να εκπλήσσει. Αλλά και να εμπνέει… Σκεφτείτε ότι τα έντονα χρώματα συνδέονται πολύ στενά με την πανάρχαια κινεζική κουλτούρα. Είναι πιθανό λοιπόν οι αρχαίοι Κινέζοι να άντλησαν έμπνευση για τα χρωματιστά σπίτια, τις παγόδες και τα μεταξωτά τους από αυτά ακριβώς τα πολύχρωμα βουνά.



























